{"id":1026,"date":"2020-07-23T21:52:07","date_gmt":"2020-07-23T20:52:07","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/?page_id=1026"},"modified":"2020-07-23T21:59:46","modified_gmt":"2020-07-23T20:59:46","slug":"znawca-xvii-wieku","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/znawca-xvii-wieku\/","title":{"rendered":"Znawca XVII wieku"},"content":{"rendered":"

Witold K\u0142aczewski<\/h3>\n

Profesor Witold K\u0142aczewski, historyk, rektor Wy\u017cszej Szko\u0142y Spo\u0142eczno-Przyrodniczej im. Wincentego Pola w Lublinie, do panteonu wybitnych lubelskich uczonych proponuje prof. Adama Kerstena.<\/small><\/p><\/blockquote>\n

\"\"<\/p>\n

Profesor Adam Kersten z UMCS to jeden z najwybitniejszych historyk\u00f3w polskich, specjalista w dziedzinie okresu staropolskiego, a zw\u0142aszcza XVII wieku. Znawca \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa i obyczaj\u00f3w. Autor szeregu prac, w tym o\u015bmiu wybitnych ksi\u0105\u017cek. To r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142y popularyzator nauki. O czym mo\u017ce nie wszyscy wiedz\u0105, profesor by\u0142 wsp\u00f3\u0142scenarzyst\u0105 i kierownikiem naukowym filmu \u201ePotop\u201d w re\u017cyserii Jerzego Hoffmana. Dzia\u0142a\u0142 te\u017c w szeregach opozycji demokratycznej. Zmar\u0142 w 1983 roku. <\/p>\n

Profesor Adam Kersten z UMCS to jeden z najwybitniejszych historyk\u00f3w polskich, specjalista w dziedzinie okresu staropolskiego, a zw\u0142aszcza XVII wieku. Znawca \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa i obyczaj\u00f3w. Autor szeregu prac, w tym o\u015bmiu wybitnych ksi\u0105\u017cek. To r\u00f3wnie\u017c doskona\u0142y popularyzator nauki. O czym mo\u017ce nie wszyscy wiedz\u0105, profesor by\u0142 wsp\u00f3\u0142scenarzyst\u0105 i kierownikiem naukowym filmu \u201ePotop\u201d w re\u017cyserii Jerzego Hoffmana. Dzia\u0142a\u0142 te\u017c w szeregach opozycji demokratycznej. Zmar\u0142 w 1983 roku. <\/p>\n

Tak w skr\u00f3cie przedstawia sylwetk\u0119 i dokonania profesora Kerstena jego ucze\u0144, prof. Witold K\u0142aczewski. \u2014 To by\u0142 m\u00f3j mistrz, cho\u0107 bardzo kr\u00f3tko si\u0119 znali\u015bmy. Pracowa\u0142em pod jego kierunkiem tylko 5 lat. Ale by\u0142a to wyj\u0105tkowa posta\u0107 \u2014 m\u00f3wi prof. K\u0142aczewski.<\/p>\n

\"\"Mistrz ujmowa\u0142 nie tylko bezpo\u015brednim stylem bycia, ale i kontrowersyjnymi, bo wbrew obowi\u0105zuj\u0105cym w\u00f3wczas wytycznym, wypowiedziami. Prof. Adam Kersten jest autorem ksi\u0105\u017cki \u201eStefan Czarniecki 1599 – 1665\u201d. Dzi\u015b jest to ju\u017c klasyka historiografii polskiej XX stulecia. Ksi\u0105\u017cka, opublikowana po raz pierwszy w 1963 roku w Wydawnictwie Ministerstwa Obrony Narodowej, by\u0142a jedn\u0105 z prac najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywanych przez kolejne pokolenia historyk\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 XVII wiekiem. Prof. Kersten zaproponowa\u0142 w tej pracy zupe\u0142nie nowy model uprawiania pisarstwa historiograficznego. <\/p>\n

\u2014 Czarniecki to bohater narodowy. Mia\u0142 na swym koncie sukcesy, odegra\u0142 czo\u0142ow\u0105 rol\u0119 podczas najazdu szwedzkiego, nie by\u0142 jednak pozbawiony wad. Ma\u0142o kto wie, \u017ce by\u0142 sk\u0105py, oszukiwa\u0142 \u017co\u0142nierzy, a w walkach na Ukrainie nasz bohater narodowy dopuszcza\u0142 si\u0119 rzezi przeciwnik\u00f3w. Profesor Adam Kersten to wszystko przedstawi\u0142. Stara\u0142 si\u0119 bowiem ukazywa\u0107 histori\u0119 tak\u0105, jak\u0105 ona jest. Pokazywa\u0142 sprawy wielkie, jak i sprawy ma\u0142e, rzeczy dobre, jak i rzeczy z\u0142e. A jak wiadomo, wiek XVII obfitowa\u0142 w takie wydarzenia i postacie \u2014 podkre\u015bla prof. Witold K\u0142aczewski. <\/p>\n

Ksi\u0105\u017cka Adama Kerstena \u201eNa tropach Napierskiego\u201d to kolejna bardzo odkrywcza praca.<\/p>\n

\u2014 Bo prace profesora wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 \u015bwietn\u0105 znajomo\u015bci\u0105 \u017ar\u00f3de\u0142, wr\u0119cz \u015bledczym odkrywaniem wydarze\u0144 historycznych i oczywi\u015bcie ciekaw\u0105 interpretacj\u0105 \u2014 recenzuje ucze\u0144 profesora. <\/p>\n

\u2014 Zw\u0142aszcza praca \u201eNa tropach Napierskiego\u201d, gdzie jest ma\u0142o danych, a wiele hipotez poszukiwawczych, jest wyj\u0105tkowa. Historyk dzia\u0142a\u0142 w niej jak s\u0119dzia \u015bledczy, przedstawia\u0142 przes\u0142anki, bo brakowa\u0142o dowod\u00f3w, czy by\u0142o tak, czy inaczej.<\/p>\n

Inne prace, tj. ,,Szwedzi pod Jasn\u0105 G\u00f3r\u0105\u201d czy \u201eHieronim Radziejowski – studium w\u0142adzy i opozycji\u201d, potwierdza\u0142y tylko wybitne umiej\u0119tno\u015bci lubelskiego historyka.<\/p>\n

\u2014 Profesor doskonale orientowa\u0142 si\u0119 w XVII-wiecznej rzeczywisto\u015bci – opowiada prof. K\u0142aczewski. \u2014 Wykorzysta\u0142 te wiedz\u0119 w \u201ePotopie\u201d. Do tego filmu zosta\u0142a stworzona bardzo szczeg\u00f3\u0142owa dokumentacja historyczna z zakresu wojskowo\u015bci, obyczajowo\u015bci, stroj\u00f3w, architektury itd. Ten film dzi\u0119ki temu tak doskonale oddaje ducha tamtej epoki. Na przyk\u0142ad szyk wojska szwedzkiego jest oparty na oryginalnych regulaminach szwedzkich z XVII wieku. Tak jak armia szwedzka maszerowa\u0142a w filmie, tak w istocie to wygl\u0105da\u0142o. W filmie nawet aktorzy graj\u0105cy postacie historyczne zostali ucharakteryzowani tak, \u017ce oddawali podobie\u0144stwo konkretnych os\u00f3b. Tam kr\u00f3l Jan Kazimierz wygl\u0105da tak, jak Jan Kazimierz, podobnie jest z Bogus\u0142awem Radziwi\u0142\u0142em. Ten film by\u0142 majstersztykiem. I to by\u0142a zas\u0142uga profesora Kerstena.<\/p>\n

Prof. K\u0142aczewski z pasj\u0105 opowiada o cz\u0142owieku, kt\u00f3rego podziwia\u0142 nie tylko z powodu zas\u0142ug naukowych. \u2014 Profesor Kersten by\u0142 dzia\u0142aczem opozycji demokratycznej \u2014 wspomina. \u2014 Mi\u0119dzy innymi za to, \u017ce nie chcia\u0142 przedstawia\u0107 historii zgodnie z wyobra\u017ceniami rz\u0105dz\u0105cej partii, zosta\u0142 zes\u0142any z Warszawy do Lublina, wi\u0119c dzia\u0142a\u0142 tutaj. W okresie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, w latach 1980-1981 jego wyk\u0142ady o historii najnowszej w Chatce \u017baka przyci\u0105ga\u0142y t\u0142umy. Zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c drukowaniem pism opozycyjnych.<\/p>\n

Rektor Wy\u017cszej Szko\u0142y Spo\u0142eczno-Przyrodniczej w Lublinie opowiadaj\u0105c o profesorze Kerstenie podkre\u015bla, \u017ce badacze, kt\u00f3rzy paraj\u0105 si\u0119 naukami humanistycznymi, potrzebuj\u0105 wi\u0119cej czasu ni\u017c ci, zajmuj\u0105cy si\u0119 naukami \u015bcis\u0142ymi, by zaistnie\u0107 w \u015brodowisku, by ich prace zosta\u0142y dostrze\u017cone.<\/p>\n

\u2014 Zas\u00f3b \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych jest ograniczony. We\u017amy na przyk\u0142ad epok\u0119, kt\u00f3r\u0105 ja si\u0119 zajmuj\u0119, czyli XVII wiek. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dokument\u00f3w, \u017ar\u00f3de\u0142 z tego okresu, zosta\u0142a ju\u017c spenetrowana przez uczonych. Zdarzaj\u0105 si\u0119 oczywi\u015bcie drobne odkrycia, ale nie s\u0105 one a\u017c tak istotne. Liczy si\u0119 zatem co innego – interpretacja i reinterpretacja znanych \u017ar\u00f3de\u0142. By uj\u0105\u0107 badany problem ca\u0142o\u015bciowo, po\u0142\u0105czy\u0107 w\u0105tki z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 i doj\u015b\u0107 do ciekawych wniosk\u00f3w. I tym zajmuj\u0105 si\u0119 badacze historii \u2014 zaznacza prof. Witold K\u0142aczewski.<\/p>\n

To \u017cmudna praca. Dzi\u015b wielu naukowc\u00f3w szuka \u0142atwiejszych sposob\u00f3w. Najprostsz\u0105 drog\u0105 do ciekawych odkry\u0107 w historii s\u0105 nowe dokumenty, kt\u00f3re rz\u0105dy pa\u0144stw decyduj\u0105 si\u0119 odda\u0107 w r\u0119ce badaczy. W Polsce np. s\u0105 to akta Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Wielu m\u0142odych historyk\u00f3w badaj\u0105c te prace pisze na ich podstawie doktoraty, habilituje si\u0119. Prof. Witold K\u0142aczewski ma w tej sprawie w\u0105tpliwo\u015bci: \u2014 Zawsze powinien by\u0107 dystans czasowy do omawianych wydarze\u0144, dzisiaj jest on wci\u0105\u017c stosunkowo kr\u00f3tki.<\/p>\n

Wa\u017cniejsze prace<\/h5>\n

Adam Kersten by\u0142 od 1955 roku profesorem UMCS. Opublikowa\u0142 dziesi\u0105tki ksi\u0105\u017cek, artyku\u0142\u00f3w i innych prac naukowych. Oto najwa\u017cniejsze z nich:<\/p>\n