{"id":205,"date":"2020-07-18T01:16:33","date_gmt":"2020-07-18T00:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/?page_id=205"},"modified":"2026-04-01T15:21:35","modified_gmt":"2026-04-01T14:21:35","slug":"sprawozdanie-z-wykorzystania-stypendium","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/sprawozdanie-z-wykorzystania-stypendium\/","title":{"rendered":"Sprawozdanie z wykorzystania stypendium"},"content":{"rendered":"

\t\t\t\r\n\t\t\t

\r\n\r\n\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t
\r\n\r\n\t\t\t\t\t\r\n\t\t\t\t\t
    \r\n\t\t\t\t\t\t
  1. \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/i>Home <\/a>\r\n <\/span>\r\n \r\n <\/li>
  2. \/<\/span><\/li>
  3. Wiadomo\u015bci<\/span><\/li>\t\t\t\t\t<\/ol>\r\n\t\t\t\t\t
    <\/div>\r\n\t\t\t\t<\/div>\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t\t
    \n<\/p>\n

    <\/del>2025 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n

    Piotr Siewak, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    <\/strong><\/strong><\/p>\n

    W okresie otrzymywania stypendium im. Krystyny Kersten prowadzi\u0142em kwerendy archiwalne niezb\u0119dne do przygotowania mojej pracy doktorskiej. Zako\u0144czy\u0142em kwerend\u0119 g\u0142\u00f3wnego, a zarazem dosy\u0107 rozbudowanego zespo\u0142u archiwalnego pn. \u201eCentralna Agencja Polska w Lozannie\u201d, znajduj\u0105cego si\u0119 w Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Ponadto kwerend\u0105 obj\u0105\u0142em zbiory r\u0119kopi\u015bmienne, g\u0142\u00f3wnie spu\u015bcizny os\u00f3b zwi\u0105zanych ze \u015brodowiskiem loza\u0144skim, znajduj\u0105ce si\u0119 w Bibliotece Raczy\u0144skich w Poznaniu, Bibliotece Narodowej w Warszawie, Bibliotece K\u00f3rnickiej oraz Zak\u0142adzie Narodowym im. Ossoli\u0144skich we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

    Dzi\u0119ki \u015brodkom finansowym uzyskanym z Fundacji Kersten\u00f3w mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 kompleksowego przygotowania mojego wyjazdu i pobytu w Szwajcarii w celu przeprowadzenia kwerendy archiwalnej i bibliotecznej w Bernie, Lozannie i Rapperswilu, kt\u00f3r\u0105 odb\u0119d\u0119 latem 2026 r.<\/p>\n

    W tym czasie z\u0142o\u017cy\u0142em do druku dwa artyku\u0142y naukowe prezentuj\u0105ce wyniki cz\u0105stkowych bada\u0144, kt\u00f3re prowadz\u0119 nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 Polak\u00f3w, szczeg\u00f3lnie Centralnej Agencji Polskiej w Lozannie i Komitetu Narodowego Polskiego w Pary\u017cu.<\/p>\n

    W sprawozdawanym okresie by\u0142em pomys\u0142odawc\u0105, organizatorem i moderatorem dyskusji po\u015bwi\u0119conej polskiej perspektywie na konferencj\u0119 w Locarno w setn\u0105 rocznic\u0119 jej obrad. Wydarzenie pt. \u201eKonferencja w Locarno 1925 a mi\u0119dzynarodowe po\u0142o\u017cenie Polski. Spojrzenie po 100 latach\u201d odby\u0142o si\u0119 w IH PAN 14 pa\u017adziernika 2025 r. z udzia\u0142em uznanych badaczy dziej\u00f3w polskiej dyplomacji.<\/p>\n

    Podj\u0119te przeze mnie dzia\u0142ania, uzupe\u0142nione o regularnie prowadzon\u0105 analiz\u0119 i opracowywanie uprzednio pozyskanych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, znacz\u0105co przybli\u017cy\u0142y mnie do finalizacji prac nad dysertacj\u0105 doktorsk\u0105.<\/p>\n

    <\/p>\n

    <\/del>2024 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Yauheni Dudkin, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    <\/strong><\/strong><\/p>\n

    1. Dzia\u0142ania badawcze i kwerendy archiwalne<\/strong>
    \nW ramach przyznanego stypendium zrealizowa\u0142em wiele wyjazd\u00f3w naukowych oraz kwerend \u017ar\u00f3d\u0142owych, kt\u00f3re pozwoli\u0142y na zgromadzenie unikatowego materia\u0142u badawczego:<\/p>\n

    \u2022\tKwerendy w Wilnie. Przeprowadzi\u0142em intensywne badania w Litewskim Centralnym Archiwum Pa\u0144stwowym (LCVA) oraz w Bibliotece Narodowej im. Wr\u00f3blewskich (II semestr 2023\/2024 oraz I i II semestry 2024\/2025, I semestr 2025\/2026).
    \n\u2022\tPozyskanie \u017ar\u00f3de\u0142 z Bia\u0142orusi. Odnalaz\u0142em i w\u0142\u0105czy\u0142em do analizy dwie kluczowe publikacje oparte na niepublikowanych dot\u0105d bia\u0142oruskich materia\u0142ach archiwalnych, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 stawiane w projekcie tezy badawcze:<\/p>\n

    o\t\u0412.\u041c. \u0411\u0430\u0440\u043e\u045e\u0441\u043a\u0430\u044f, \u0410\u043b\u0435\u0441\u044c \u0423\u043b\u044c\u044f\u043d\u043e\u0432: \u0441\u0442\u0430\u0440\u043e\u043d\u043a\u0456 \u0436\u044b\u0446\u0446\u044f (1901\u20131937)<\/em>, \u041d\u0430\u0446. \u043a\u0430\u0434. \u041d\u0430\u0432\u0443\u043a. \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u0456, \u0406\u043d\u0441\u0442\u044b\u0442\u0443\u0442 \u0433\u0456\u0441\u0442\u043e\u0440\u044b\u0456, \u041c\u0456\u043d\u0441\u043a: \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u043a\u0430\u044f \u043d\u0430\u0432\u0443\u043a\u0430, 2025, 305 \u0441., \u0456\u043b.
    \n o\t\u0412.\u041c. \u0411\u0430\u0440\u043e\u045e\u0441\u043a\u0430\u044f, \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u044c \u0443 \u0441\u0430\u0432\u0435\u0446\u043a\u0430-\u043f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0456\u0445 \u0430\u0434\u043d\u043e\u0441\u0456\u043d\u0430\u0445 (\u0441\u0430\u043a\u0430\u0432\u0456\u043a 1921 \u0433. \u2013 \u043b\u044e\u0442\u044b 1939 \u0433.)<\/em>, \u041d\u0430\u0446. \u043a\u0430\u0434. \u041d\u0430\u0432\u0443\u043a. \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u0456, \u0406\u043d\u0441\u0442\u044b\u0442\u0443\u0442 \u0433\u0456\u0441\u0442\u043e\u0440\u044b\u0456, \u041c\u0456\u043d\u0441\u043a: \u0411\u0435\u043b\u0430\u0440\u0443\u0441\u043a\u0430\u044f \u043d\u0430\u0432\u0443\u043a\u0430, 2024, 303 \u0441., \u0456\u043b.<\/p>\n

    Odnalezione materia\u0142y archiwalne pozwalaj\u0105 na rzetelne przedstawienie prawdy historycznej o losach Bia\u0142orusin\u00f3w w przedwojennej Polsce.<\/p>\n

    2. Osi\u0105gni\u0119cia naukowe i popularyzatorskie<\/strong><\/p>\n

    \u2022\tArtyku\u0142 naukowy.<\/strong> Przygotowa\u0142em obszerny artyku\u0142 (66 stron maszynopisu) pod tytu\u0142em \u201eCzyje interesy w rzeczywisto\u015bci reprezentowali pos\u0142owie i senatorowie bia\u0142oruscy w parlamencie Drugiej Rzeczypospolitej?\u201d, oparty na nowo odkrytych \u017ar\u00f3d\u0142ach archiwalnych. Dowodz\u0119 w nim m.in., \u017ce autentyczny patriotyzm bia\u0142oruskich dzia\u0142aczy zosta\u0142 zmanipulowany przez sowieck\u0105 operacj\u0119 z 1925 r., maj\u0105c\u0105 na celu destabilizacj\u0119 pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n

    \u2022\tDzia\u0142alno\u015b\u0107 popularyzatorska.<\/strong> Latem 2025 r. przeprowadzi\u0142em spacer historyczny dla migrant\u00f3w bia\u0142oruskich w Warszawie, prezentuj\u0105c miejsca zamieszkania pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w z ziem p\u00f3\u0142nocno-wschodnich, charakterystyk\u0119 ich dzia\u0142alno\u015bci parlamentarn\u0105 i prac\u0119 z wyborcami <\/p>\n

    \u2022\tRozprawa doktorska.<\/strong> Zgromadzone materia\u0142y (w tym tajne protoko\u0142y KC KP(b)B oraz raporty polskiego kontrwywiadu) zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do przygotowywanej rozprawy doktorskiej pt. Bia\u0142orusini w parlamencie Polski 1922\u20131939.<\/p>\n

    3. Kluczowe wnioski badawcze zawarte w opracowaniach<\/strong>
    \nBadania wykaza\u0142y, \u017ce rok 1926 by\u0142 tragiczn\u0105 cezur\u0105 dla mniejszo\u015bci bia\u0142oruskiej:<\/p>\n

    \u2022\tLikwidacja Rady Bia\u0142oruskiej Republiki Ludowej.<\/strong> Operacja berli\u0144ska z 1925 r., sfinansowana przez Mi\u0144sk i Moskw\u0119, doprowadzi\u0142a do likwidacji rz\u0105du BRL i uznania sowieckiego Mi\u0144ska za \u201ejedyne centrum\u201d narodowe.
    \n\u2022\tRadykalizacja klubu poselskiego Bia\u0142oruska W\u0142o\u015bcia\u0144sko-Robotnicza Hromada.<\/strong> Finansowana ze \u017ar\u00f3de\u0142 sowieckich Hromada wykorzysta\u0142a frustracj\u0119 ch\u0142op\u00f3w i mandaty poselskie do cel\u00f3w rewolucyjnych, co uniemo\u017cliwi\u0142o ewolucyjn\u0105 prac\u0119 organiczn\u0105 w ramach II RP.
    \n\u2022\tInfantylizm polityczny.<\/strong> Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bia\u0142oruskich organizacji (Bia\u0142oruska Chrze\u015bcija\u0144ska Demokracja, Bia\u0142oruski Zwi\u0105zek W\u0142o\u015bcia\u0144ski) uleg\u0142a radykalizacji w pogoni za g\u0142osami wyborc\u00f3w, obarczaj\u0105c win\u0105 za sytuacj\u0119 wy\u0142\u0105cznie Polsk\u0119 i nie dostrzegaj\u0105c manipulacji ze strony ZSRR.
    \n\u2022\tRealpolitik.<\/strong> Postacie takie jak Rados\u0142aw Ostrowski czy Anton \u0141uckiewicz, mimo uwik\u0142ania w struktury Hromady, po 1928 r. pr\u00f3bowa\u0142y powr\u00f3ci\u0107 do legalnej pracy kulturalno-o\u015bwiatowej, co ukazuje ich pragmatyczne podej\u015bcie w obliczu kl\u0119ski nurtu rewolucyjnego.<\/p>\n

    <\/p>\n

    2020 <\/del>Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Piotr Donefner, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    <\/strong><\/strong>
    \n\"\"
    \nW okresie otrzymywania stypendium im. Krystyny Kersten zako\u0144czy\u0142em kwerendy we wszystkich istotnych dla tematu archiwach (Archiwum Akt Nowych, O\u015brodek Dokumentacji i Zbior\u00f3w Programowych TVP, Archiwum Polskiego Radia, Archiwum IPN, Archiwum Pa\u0144stwowe w Warszawie, Archiwum Filmoteki Narodowej). Szczeg\u00f3lny nacisk k\u0142ad\u0142em na sfinalizowanie bada\u0144 w niezwykle obszernym zespole akt ze \u015bledztwa oraz trwaj\u0105cego blisko dwa lata procesu Macieja Szczepa\u0144skiego. By\u0142y prezes PR i TVP stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem z zarzutami natury kryminalnej. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nigdy nie znalaz\u0142a potwierdzenia w dokumentach i w zeznaniach \u015bwiadk\u00f3w. Te jednak, kt\u00f3re ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 zosta\u0142y udowodnione, unaoczni\u0142y, na ile w \u00f3wczesnych realiach politycznych m\u00f3g\u0142 pozwoli\u0107 sobie cz\u0142owiek stoj\u0105cy blisko najwa\u017cniejszych decydent\u00f3w w partii. Wysoka pozycja Szczepa\u0144skiego u boku Edwarda Gierka sprawi\u0142a, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 czo\u0142owych dzia\u0142aczy oraz pracownik\u00f3w organ\u00f3w kontrolnych patrzy\u0142a na jego podejrzane interesy przez palce. W\u0105tek ten by\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo prze\u015bwietlany przez prokurator\u00f3w z my\u015bl\u0105 o wykorzystaniu w propagandowej batalii z by\u0142ymi prominentami, kt\u00f3r\u0105 przygotowywa\u0142a ekipa Stanis\u0142awa Kani i Wojciecha Jaruzelskiego. <\/p>\n

    W trakcie bada\u0144 dotar\u0142em do kilkudziesi\u0119ciu relacji czo\u0142owych postaci z gierkowskiego Biura Politycznego oraz Sekretariatu KC PZPR, kt\u00f3re mniej lub bardziej otwarcie opowiada\u0142y o swoich kontaktach z Maciejem Szczepa\u0144skim. Paradoksalnie najmniejsz\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do zwierze\u0144 przejawia\u0142 sam Edward Gierek. Za wszelk\u0105 cen\u0119 stara\u0142 si\u0119 umniejszy\u0107 wag\u0119 swoich relacji z by\u0142ym prezesem, twierdz\u0105c, jakoby by\u0142y one sporadyczne i ma\u0142o istotne z politycznego punktu widzenia. By\u0142y I sekretarz KC PZPR stara\u0142 si\u0119 w ten spos\u00f3b unikn\u0105\u0107 powi\u0105zania go z kolejn\u0105 afer\u0105 finansow\u0105, kt\u00f3ra stawia\u0142aby go w jeszcze gorszym \u015bwietle i mog\u0142a narazi\u0107 na odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105. O tym, jak Szczepa\u0144ski wykorzystywa\u0142 parasol ochronny Gierka do za\u0142atwiania w\u0142asnych interes\u00f3w, m\u00f3wili za to inni dawni prominenci. W tym gronie znalaz\u0142 si\u0119 m.in. by\u0142y sekretarz propagandy KC Jerzy \u0141ukaszewicz. W 1981 r. opowiedzia\u0142 o kulisach swoich kontakt\u00f3w z prezesem, kt\u00f3remu \u2013 jak twierdzi\u0142 \u2013 stara\u0142 si\u0119 nie wtr\u0105ca\u0107 w polityk\u0119 kadrow\u0105 i w program. Potwierdzi\u0142 to r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u00f3wny oskar\u017cony, co jeszcze nie przes\u0105dza sprawy. <\/p>\n

    Niestety, akta \u015bledcze i procesowe koncentrowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na udokumentowaniu wszelkich przejaw\u00f3w niegospodarno\u015bci by\u0142ego prezesa PR i TVP. Niewiele znajdziemy tam materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142yby pomocne w ocenie jednej z kluczowych dla tematu kwestii, czyli prozy codziennych kontakt\u00f3w mi\u0119dzy KC PZPR, a PR i TVP w sferze propagandy. Czy \u0141ukaszewicz faktycznie pozwala\u0142 by\u0142emu prezesowi na prowadzenie suwerennej polityki programowej przy Woronicza? Je\u015bli tak, to dlaczego? Czy Maciej Szczepa\u0144ski skorzysta\u0142 z tych mo\u017cliwo\u015bci? Czy mia\u0142 w\u0142asny pomys\u0142 na propagand\u0119? To tylko niekt\u00f3re z pyta\u0144, jakie nasuwaj\u0105 si\u0119 po lekturze akt, kt\u00f3re przejrza\u0142em w AAN. Odpowiedzi postanowi\u0142em poszuka\u0107 m.in. w zbiorach ODiZP TVP. <\/p>\n

    \u015arodki stypendialne pozwoli\u0142y mi dotrze\u0107 do interesuj\u0105cych (i co najwa\u017cniejsze \u2013 nigdy niepublikowanych) stenogram\u00f3w z narad programowych oraz posiedze\u0144 w\u0142adz KZ PZPR przy PR i TVP. Po ich lekturze odnios\u0142em wra\u017cenie, \u017ce na pocz\u0105tku swej kadencji prezes Szczepa\u0144ski wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zywa\u0142 do kadrowego \u201eporz\u0105dkowania\u201d redakcji, a w sprawy czysto programowe zacz\u0105\u0142 ingerowa\u0107 na dobre dopiero wiosn\u0105 1973 r. Mimo \u017ce mia\u0142 za sob\u0105 poparcie Gierka, Szczepa\u0144ski musia\u0142 niekiedy rezygnowa\u0107 ze swoich pomys\u0142\u00f3w, np. wtedy, gdy w 1973 r. pod presj\u0105 Moskwy wycofa\u0142 si\u0119 z pierwotnego projektu reformy ram\u00f3wki PR, aby uzyska\u0107 zgod\u0119 na kontynuowanie budowy masztu w G\u0105binie. W kontaktach z KC PZPR i z cenzur\u0105 bywa\u0142 ju\u017c bardziej stanowczy. W aktach ODiZP znajdziemy dowody m.in. na to, jak prezes TVP skutecznie utr\u0105ci\u0142 embargo GUKPPiW na wyprodukowanego przez telewizj\u0119 \u201eJanosika\u201d w re\u017cyserii Jerzego Passendorfera, a tak\u017ce jak stara\u0142 si\u0119 zakulisowo wp\u0142ywa\u0107 na kierunki propagandy w kwestii podwy\u017cek cen (1976) czy kampanii o poszanowaniu praw cz\u0142owieka (1977). <\/p>\n

    U szczytu swych politycznych wp\u0142yw\u00f3w Szczepa\u0144ski musia\u0142 si\u0119 jednak liczy\u0107 z oporem nieprzychylnych mu urz\u0119dnik\u00f3w partyjnych. Dokumenty z ODiZP TVP oraz pozyskane w tym roku wywiady z by\u0142ymi cz\u0142onkami egzekutywy KZ PZPR pokazuj\u0105, \u017ce o ile do VII Zjazdu PZPR prezesa si\u0119 po prostu bano, o tyle w czasach kryzysu, kiedy zaostrzy\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne personalne rozgrywki na szczytach w\u0142adzy, aparat KC zyska\u0142 wi\u0119cej \u015bmia\u0142o\u015bci w forsowaniu swojej polityki na Woronicza. W 1976 r. na skutek intryg zawi\u0105zanych w \u201eBia\u0142ym Domu\u201d Szczepa\u0144ski pozby\u0142 si\u0119 swojego zaufanego zast\u0119pcy oraz zgodzi\u0142 si\u0119 na rozwi\u0105zanie pionu publicystyki telewizyjnej. Badaj\u0105c t\u0119 spraw\u0119, natkn\u0105\u0142em si\u0119 na dziesi\u0105tki niepublikowanych dot\u0105d cotygodniowych analiz program\u00f3w informacyjnych oraz publicystycznych PR i TVP z lat 1976\u20131978. Dowodz\u0105 one, \u017ce kierownictwo Komitetu do spraw Radia i Telewizji niemal do ostatniej chwili czeka\u0142o z uruchomieniem kampanii, kt\u00f3ra mia\u0142a przygotowa\u0107 Polak\u00f3w na przes\u0105dzon\u0105 ju\u017c w partyjnych gremiach podwy\u017ck\u0119 cen z czerwca 1976 r. Niewiele si\u0119 z nich niestety dowiemy, jak w gor\u0105cych dniach protest\u00f3w spo\u0142ecznych radio i telewizja stara\u0142y si\u0119 broni\u0107 interes\u00f3w w\u0142adzy, co sk\u0142oni\u0142o mnie do skorzystania z bogatych zbior\u00f3w audiowizualnych z archiwum ODiZP TVP oraz PR. <\/p>\n

    Dzi\u0119ki \u015brodkom ze stypendium pozyska\u0142em kopie cz\u0119\u015bci interesuj\u0105cych mnie program\u00f3w. Nie wszystkie si\u0119 zachowa\u0142y, dlatego nieodzowna okaza\u0142a si\u0119 lektura dziesi\u0105tk\u00f3w raport\u00f3w, jakie w latach siedemdziesi\u0105tych sporz\u0105dzali analitycy z O\u015brodka Badania Opinii Publicznej. Zajmowano si\u0119 tam nie tylko monitorowaniem opinii o ram\u00f3wce PR i TVP (z racji politycznego umocowania instytucji i jej organizacyjnej podleg\u0142o\u015bci Komitetowi ich wyniki nale\u017cy interpretowa\u0107 ostro\u017cnie), ale r\u00f3wnie\u017c jej dok\u0142adn\u0105 analiz\u0105. W zbiorach Archiwum TNS OBOP znajdziemy naprawd\u0119 sporo opracowa\u0144, kt\u00f3re dostarczaj\u0105 informacji o tym, jak dany program wygl\u0105da\u0142 od strony wizualnej i merytorycznej, a tak\u017ce jak zmienia\u0142 si\u0119 w czasie. Wykorzysta\u0142em je m.in. do tych cz\u0119\u015bci pracy, w kt\u00f3rych pisz\u0119 o propagandowej roli audycji \u201eTu Jedynka\u201d oraz kilku telewizyjnych program\u00f3w publicystycznych (\u201ePanorama Tygodnia\u201d, \u201eTrybuna Obywatelska\u201d), nie pomijaj\u0105c oczywi\u015bcie samego \u201eDziennika Telewizyjnego\u201d. <\/p>\n

    Podchodz\u0105c z dystansem do opinii, jakie w temacie ogl\u0105dalno\u015bci i oceny tych program\u00f3w ferowali pracownicy OBOP-u, postanowi\u0142em pokusi\u0107 si\u0119 o ich zestawienie z g\u0142osami prasy oficjalnej, kt\u00f3ra bywa\u0142a bezwzgl\u0119dna w ocenie ram\u00f3wki (cz\u0119\u015bciej w odniesieniu do pozycji rozrywkowych ni\u017c politycznych). Wertowanie dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy stron w poszukiwaniu kilkudziesi\u0119ciu artyku\u0142\u00f3w by\u0142oby a\u017c nazbyt czasoch\u0142onne, dlatego postanowi\u0142em skorzysta\u0107 ze znakomicie prowadzonego archiwum wycink\u00f3w prasowych w dziale aktowym ODiZP TVP. Znalaz\u0142y si\u0119 tam recenzje oraz interesuj\u0105ce polemiki dziennikarskie dotycz\u0105ce seriali, na kt\u00f3re telewizja pod rz\u0105dami Macieja Szczepa\u0144skiego nie szcz\u0119dzi\u0142a pieni\u0119dzy. W swojej pracy nie pisz\u0119 oczywi\u015bcie o wszystkich produkcjach z tego okresu, lecz skupiam si\u0119 na kilku projektach maj\u0105cych wyra\u017an\u0105 wymow\u0119 propagandow\u0105 (\u201eCzterdziestolatek\u201d, \u201eDyrektorzy\u201d, \u201e\u015alad na ziemi\u201d). Przeprowadzone badania przynios\u0142y w kilku miejscach nieoczekiwane konkluzje. <\/p>\n

    Analizuj\u0105c np. artyku\u0142y prasowe po\u015bwi\u0119cone \u201eCzterdziestolatkowi\u201d, zauwa\u017cy\u0142em zmian\u0119, jaka dokona\u0142a si\u0119 w ocenach krytyki po emisji tych serii, kiedy Karwowski by\u0142 ju\u017c dyrektorem przedsi\u0119biorstwa i na sw\u00f3j nieporadny spos\u00f3b stara\u0142 si\u0119 odnale\u017a\u0107 w \u015bwiecie nomenklatury. Satyryczny obraz stosunk\u00f3w panuj\u0105cych na g\u00f3rze, zawoalowana krytyka dygnitarstwa oraz ukazanie zbytk\u00f3w, w jakie op\u0142ywali szefowie zjednoczenia, sta\u0142y si\u0119 przedmiotem zmasowanej nagonki na serial (aprobowanej przez urz\u0119dnik\u00f3w z KC). W prasie podnosi\u0142y si\u0119 g\u0142osy oburzonych dyrektor\u00f3w oraz dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce posta\u0107 Karwowskiego przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w szkodliw\u0105 politycznie karykatur\u0119. Grzegorz Kr\u00f3likiewicz na posiedzeniu w\u0142adz TVP okre\u015bli\u0142 wr\u0119cz posta\u0107 in\u017cyniera mianem \u201eidioty\u201d. Nie uda\u0142o mi si\u0119 ustali\u0107, co o ewolucji serialu my\u015bla\u0142 sam prezes PR i TVP. G\u0142osy krytyki prasowej (nie tylko zreszt\u0105 wobec \u201eCzterdziestolatka\u201d) na pewno do niego dociera\u0142y. Tam, gdzie by\u0142o to mo\u017cliwe, Maciej Szczepa\u0144ski stara\u0142 si\u0119 wywiera\u0107 presj\u0119, aby ukr\u00f3ci\u0107 wyra\u017anie nieprzychylne komentarze (np. w temacie \u201eWieczoru z Dziennikiem\u201d, Festiwalu Interwizji).<\/p>\n

    O tym, jak bardzo nie lubi\u0142 krytyki, \u015bwiadczy los redakcji tygodnika \u201eRTV Radio i Telewizja\u201d. Wertuj\u0105c wszystkie wydania z okresu jego prezesury przy Woronicza, odkry\u0142em, \u017ce w pierwszych latach jego rz\u0105d\u00f3w gazeta \u2013 mimo i\u017c by\u0142a finansowo zale\u017cna od Komitetu \u2013 pi\u00f3rem felietonist\u00f3w (m.in. Mieczys\u0142awa Kofty) wskazywa\u0142a r\u00f3\u017cne mankamenty w ram\u00f3wce radiowo-telewizyjnej. Redakcja oddawa\u0142a na swoich \u0142amach g\u0142os tak\u017ce czytelnikom, kt\u00f3rzy spierali si\u0119 zazwyczaj o artystyczne walory program\u00f3w rozrywkowych. W po\u0142owie lat siedemdziesi\u0105tych z dawnej koncepcji \u201eRTV Radia i Telewizji\u201d nie pozosta\u0142 nawet \u015blad. W\u0142adze Komitetu zadecydowa\u0142y wtedy o przekszta\u0142ceniu tygodnika w tub\u0119 propagandow\u0105. Ko\u0144cz\u0105c kwerend\u0119 w tej gazecie, odczuwa\u0142em pewien niedosyt, ale jej lektura okaza\u0142a za to wa\u017cna dla innej cz\u0119\u015bci mojej pracy.<\/p>\n

    Przegl\u0105daj\u0105c poszczeg\u00f3lne roczniki w Bibliotece Narodowej, natkn\u0105\u0142em si\u0119 na oficjalne teksty po\u015bwi\u0119cone wsp\u00f3\u0142pracy polskiego i radzieckiego Radiokomitetu. Nie ujawnia\u0142y zbyt du\u017co szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Zainspirowa\u0142y mnie jednak do poszukania materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby poszerzy\u0107 perspektyw\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105 doktoratu. My\u015bl\u0119, \u017ce rzecz\u0105 interesuj\u0105c\u0105 by\u0142oby skonfrontowanie ewolucji programowej radzieckiego radia i telewizji z tym, co si\u0119 dzia\u0142o w PR i TVP w latach siedemdziesi\u0105tych. Planuj\u0119 to zrobi\u0107 na wybranych przyk\u0142adach, \u017ceby nie straci\u0107 z pola widzenia g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w badawczych. Dost\u0119p do akt dawnego radzieckiego Radiokomitetu jest w tej chwili utrudniony przez pandemi\u0119 oraz restrykcyjne zasady panuj\u0105ce w moskiewskich archiwach. Problem uda\u0142o mi si\u0119 cz\u0119\u015bciowo obej\u015b\u0107 dzi\u0119ki pracom ameryka\u0144skiej badaczki Christine Evans, kt\u00f3ra sw\u00f3j doktorat po\u015bwi\u0119ci\u0142a dziejom Centralnej Telewizji ZSRR. Cztery lata temu praca zosta\u0142a wydana w formie ksi\u0105\u017ckowej pt. “Between Truth and Time. A History of Soviet Central Television”. <\/p>\n

    Na blisko 400 stronach monografii autorka \u2013 wykorzystuj\u0105c rezultaty bogatej kwerendy archiwalnej \u2013 analizuje m.in. kierunki przemian radzieckich program\u00f3w informacyjnych, pokazuj\u0105c, jak istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y w tym wzgl\u0119dzie g\u0142osy decydent\u00f3w partyjnych. W polityce kierownictwa KPZR wobec propagandy telewizyjnej dochodzi\u0142o wtedy do wielu nieoczekiwanych zwrot\u00f3w, kt\u00f3re w mniejszym stopniu wynika\u0142y z zapotrzebowania spo\u0142ecznego, bardziej za\u015b z politycznych kalkulacji w\u0142adz na Kremlu. Osob\u0105 upowa\u017cnion\u0105 do nadzorowania tego procesu by\u0142 Sergiusz \u0141apin. Jego sylwetka polityczna oraz dorobek w roli szefa radzieckiego radia i telewizji zosta\u0142y przez autork\u0119 dok\u0142adnie przedstawione, co postaram si\u0119 wykorzysta\u0107 w prowadzonych badaniach por\u00f3wnawczych. <\/p>\n

    Na pewno interesuj\u0105co wypadnie zestawienie polityki obu prezes\u00f3w w kwestii flagowych program\u00f3w informacyjnych oraz ich osobistych zapatrywa\u0144 na rol\u0119 i miejsce rozrywki na antenie. Zw\u0142aszcza w tym ostatnim aspekcie mo\u017cna dopatrzy\u0107 si\u0119 wielu zbie\u017cno\u015bci. Konkretne wnioski znajd\u0105 miejsce w jednym z sze\u015bciu rozdzia\u0142\u00f3w doktoratu. Stypendium pozwoli\u0142o mi skupi\u0107 wy\u0142\u0105cznie na pisaniu pracy, dzi\u0119ki czemu przyjmuje ona ju\u017c do\u015b\u0107 zaawansowan\u0105 form\u0119. Planuj\u0119 j\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca bie\u017c\u0105cego roku.<\/p>\n

    2019 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Milena Bykowska, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    \"\"W okresie otrzymywania stypendium doko\u0144czy\u0142am zbieranie materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych niezb\u0119dnych do napisania rozprawy doktorskiej.<\/p>\n

    Kwerenda archiwalna zosta\u0142a przeprowadzona w zasobach: oddzia\u0142owych komisji \u015bci\u0105gania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na tocz\u0105ce si\u0119 \u015bledztwa udost\u0119pnia\u0142y materia\u0142y wy\u0142\u0105cznie na terenie oddzia\u0142\u00f3w w\u0142a\u015bciwych ze wzgl\u0119du na siedzib\u0119 (Warszawa, Bia\u0142ystok, Katowice, Lublin, Rzesz\u00f3w, \u0141\u00f3d\u017a), Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca, Archiwum Akt Nowych oraz archiwach pa\u0144stwowych. Finansowanie projektu umo\u017cliwi\u0142o mi r\u00f3wnie\u017c wykonywanie cyfrowych kopii materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych, kt\u00f3re zostan\u0105 wykorzystane w rozprawie.<\/p>\n

    Dysertacja jest podzielona na trzy cz\u0119\u015bci. Ich kolejno\u015b\u0107 wyznacza uk\u0142ad problemowy. W cz\u0119\u015bci pierwszej zaprezentowany zostanie ca\u0142y proces identyfikacji z wyszczeg\u00f3lnieniem udzia\u0142u poszczeg\u00f3lnych nauk. Cz\u0119\u015b\u0107 druga b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cona poszukiwaniom miejsc poch\u00f3wku wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych lat 1944\u20141956 na podstawie poszczeg\u00f3lnych typ\u00f3w \u017ar\u00f3de\u0142. W ostatniej przedstawi\u0119 rol\u0119 historyka w procesie typowania ofiar na przyk\u0142adzie oficjalnie og\u0142oszonych identyfikacji.<\/p>\n

    Przeprowadzone badania znacz\u0105co przybli\u017cy\u0142y mnie do uko\u0144czenia przygotowywanej dysertacji doktorskiej. Obecnie trwa dalsze opracowanie materia\u0142\u00f3w zgromadzonych w trakcie wy\u017cej wymienionych kwerend oraz dokonuj\u0119 ich prezentacji wraz z wnioskami. Prac\u0119 nad doktoratem zamierzam zako\u0144czy\u0107 do ko\u0144ca bie\u017c\u0105cego roku kalendarzowego.<\/p>\n

    2017 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n

    Aleksandra Ba\u0144kowska, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    \"\"<\/p>\n

    W bie\u017c\u0105cym roku akademickim kontynuowa\u0142am prace nad rozpraw\u0105 doktorsk\u0105 pt. \u201e\u017bydowska opieka spo\u0142eczna w Warszawie w latach 1939\u20141943\u201d. Uda\u0142o mi si\u0119 zako\u0144czy\u0107 etap kwerend archiwalnych, m.in. przeprowadzi\u0142am uzupe\u0142niaj\u0105ce badania w archiwum Yad Vashem w Jerozolimie. Opracowa\u0142am fragmenty samej rozprawy dotycz\u0105ce og\u00f3lnej sytuacji \u017cydowskiej opieki spo\u0142ecznej w Generalnym Gubernatorstwie, siatki organizacyjnej instytucji opieku\u0144czych w getcie warszawskim oraz finansowania opieki spo\u0142ecznej w Warszawie.<\/p>\n

    Wyniki swoich bada\u0144 prezentowa\u0142am na seminarium dla m\u0142odych badaczy w Centrum Bada\u0144 nad Zag\u0142ad\u0105 \u017byd\u00f3w Instytutu Filozofii i Socjologii PAN oraz w mi\u0119dzynarodowej grupie badaczy utworzonej przy The Conference on Jewish Material Claims Against Germany (warsztaty odby\u0142y si\u0119 w US Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie). Wzi\u0119\u0142am r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowej konferencji zorganizowanej przez dzia\u0142 naukowy Instytutu Yad Vashem pt. \u201cDocumenting the Holocaust in Nazi-Occupied Poland: Considering New Sources\u201d, gdzie wyst\u0105pi\u0142am z referatem o dokumentacji \u017bydowskiej Samopomocy Spo\u0142ecznej. Po konferencji zosta\u0142am zaproszona do udzia\u0142u w projekcie badawczym Yad Vashem pt. \u201cNetworks in the Holocaust\u201d, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0119 bada\u0107 biografie czo\u0142owych dzia\u0142aczy organizacji opieku\u0144czych w GG i ich wzajemne kontakty.<\/p>\n

    W okresie otrzymywania stypendium ukaza\u0142y si\u0119 dwa artyku\u0142y mojego autorstwa dotycz\u0105ce \u017bydowskiej Samopomocy Spo\u0142ecznej: w tomie pokonferencyjnym IPN pt. Elity i przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej podczas drugiej wojny \u015bwiatowej <\/em>oraz w roczniku \u201eZag\u0142ada \u017byd\u00f3w. Studia i materia\u0142y\u201d. Wkr\u00f3tce uka\u017ce si\u0119 obszerny artyku\u0142 pt. Instytucje i plac\u00f3wki \u017cydowskiej opieki spo\u0142ecznej w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939<\/em>\u2014<\/em>1944 <\/em>oraz wydanie dziennika dzia\u0142acza spo\u0142ecznego w getcie warszawskim Szmuela Wintera. Wszystkie artyku\u0142y o \u017cydowskiej opiece spo\u0142ecznej maj\u0105 charakter pionierski \u2013 w zasadzie nie ma opracowa\u0144 na ten temat.<\/p>\n

    Stypendium im. prof. Krystyny Kersten pozwoli\u0142o mi skupi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na pracy badawczej i przygotowywaniu tekst\u00f3w do publikacji w stopniu znacznie wi\u0119kszym ni\u017c w poprzednich latach. Obecnie planuj\u0119 pracowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie nad doktoratem, kt\u00f3ry spodziewam si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w przysz\u0142ym roku akademickim.<\/p>\n

    2016 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Tomasz Leszkowicz, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    \"\"Jako doktorant Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk przygotowuj\u0119 pod kierunkiem dr. hab. Krzysztofa Kosi\u0144skiego, prof. IH PAN, rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 roli Ludowego Wojska Polskiego jako instytucji polityki historycznej PRL w latach 1956\u20141981.<\/p>\n

    Przyznanie stypendium im. prof. Krystyny Kersten pozwoli\u0142o mi na przeprowadzenie kwerend w zbiorach archiwalnych (Archiwum Akt Nowych, Instytut Pami\u0119ci Narodowej, Muzeum Wojska Polskiego, Filmoteka Narodowa) oraz bibliotecznych, kt\u00f3re w istotny spos\u00f3b uzupe\u0142ni\u0142y zebrane przeze mnie materia\u0142y proweniencji wojskowej. Stan\u0105 si\u0119 one podstaw\u0105 cz\u0119\u015bci mojej pracy po\u015bwi\u0119conej popularyzowaniu tradycji wojskowych w spo\u0142ecze\u0144stwie PRL.<\/p>\n

    W okresie otrzymywania przeze mnie stypendium cz\u0105stkowe wyniki bada\u0144 przedstawi\u0142em w artykule pt. \u201eWychowanie na tradycjach\u201d na szczeblu jednostek wojskowych LWP (1956<\/em>\u20141980). \u015arodki i metody oraz ich skuteczno\u015b\u0107 w oddzia\u0142ywaniu na pami\u0119\u0107 zbiorow\u0105 \u017co\u0142nierzy<\/em>, opublikowanym w 14 tomie rocznika \u201ePolska 1944\/45\u20141989\u201d. Tekst ten stanowi\u0142 punkt wyj\u015bcia do opracowania ca\u0142o\u015bci zagadnie\u0144 \u201ewychowania na tradycjach\u201d w wojsku. Pod koniec 2016 r. przygotowa\u0142em pierwsz\u0105 wersj\u0119 cz\u0119\u015bci rozprawy na ten temat, licz\u0105c\u0105 ponad sto stron. Swoje badania popularyzowa\u0142em tak\u017ce na \u0142amach tygodnika \u201ePolityka\u201d (artyku\u0142 o Defiladzie Tysi\u0105clecia z 1966 r. pt. Silni, zwarci, tysi\u0105cletni <\/em>w numerze z 20 lipca 2016 r.), zajmowa\u0142em si\u0119 r\u00f3wnie\u017c recenzowaniem prac naukowych po\u015bwi\u0119conych tematyce pami\u0119ci zbiorowej i polityki historycznej (publikowanych w \u201ePrzegl\u0105dzie Historycznym\u201d, \u201eNowych Ksi\u0105\u017ckach\u201d oraz \u201eStanie Rzeczy\u201d).<\/p>\n

    Ca\u0142o\u015b\u0107 prowadzonych dzia\u0142a\u0144 naukowych w znacz\u0105cy spos\u00f3b przybli\u017cy\u0142a mnie do uko\u0144czenia przygotowywanej przeze mnie dysertacji doktorskiej. Obecnie czeka mnie dalsze opracowanie materia\u0142\u00f3w zgromadzonych w trakcie bada\u0144 i przedstawienie ich wraz z wnioskami p\u0142yn\u0105cymi z lektury w rozprawie; prac\u0119 nad doktoratem zamierzam zako\u0144czy\u0107 w ci\u0105gu roku.<\/p>\n

    2015 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Micha\u0142 Przeperski, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    \"\"Rok akademicki 2015\/2016, w kt\u00f3rym otrzymywa\u0142em stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten, by\u0142 dla mnie bardzo aktywny pod wzgl\u0119dem naukowym. Przeprowadzi\u0142em liczne kwerendy archiwalne, przede wszystkim w kalifornijskim Hoover Institution Archives na Uniwersytecie Stanforda (zobacz: Silas Palmer Fellow Researches Final Years Of Communist Poland<\/a>), a tak\u017ce w wielu instytucjach krajowych, w tym m.in. w Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, Archiwum Rady Ministr\u00f3w, Archiwum Dokumentacji Historycznej PRL oraz Archiwum Komisji Krajowej NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Pozwoli\u0142y mi one na zebranie niemal kompletnego korpusu \u017ar\u00f3de\u0142 do przygotowania pracy doktorskiej.<\/p>\n

    Prowadz\u0105c cz\u0105stkowe badania nad \u017cyciorysem Mieczys\u0142awa Rakowskiego, przygotowa\u0142em kilka szczeg\u00f3\u0142owych studi\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 dwa obszerne opracowania po\u015bwi\u0119cone dzia\u0142alno\u015bci gabinetu Mieczys\u0142awa Rakowskiego w latach 1988\u20131989, a tak\u017ce polityce prasowej PZPR w latach 1956\u20131958, w kt\u00f3rej kszta\u0142towaniu mia\u0142 on sw\u00f3j wa\u017cny udzia\u0142. Opr\u00f3cz tego wsp\u00f3\u0142redagowa\u0142em tom studi\u00f3w (Zimowa Szko\u0142a Historii Najnowszej 2015. Referaty<\/em>, red. Micha\u0142 Przeperski, \u0141ukasz Kami\u0144ski, Warszawa 2016), napisa\u0142em te\u017c pi\u0119\u0107 mniejszych artyku\u0142\u00f3w naukowych i blisko dwadzie\u015bcia publikacji popularnych, opublikowanych b\u0105d\u017a przyj\u0119tych do druku na \u0142amach \u201ePolityki\u201d, \u201eZnaku\u201d, \u201eFrondy LUX\u201d, \u201eNowych Ksi\u0105\u017cek\u201d oraz portalu Histmag.org.<\/p>\n

    Uczestniczy\u0142em w kilku konferencjach naukowych: \u201ePRL na pochylni 1975\u20131980\u201d (Przemy\u015bl\u2013Ar\u0142am\u00f3w, 10\u201312 czerwca 2015); \u201eWi\u0119cej ni\u017c partia. PZPR a polityka, gospodarka i spo\u0142ecze\u0144stwo 1948\u20131990\u201d (Katowice, 15\u201316 pa\u017adziernika 2015); \u201eSeminarium pracownik\u00f3w naukowych IPN\u201d (Sieniawa, 14\u201316 grudnia 2015); \u201eGangsterzy z PRL. Przest\u0119pczo\u015b\u0107 zorganizowana w Polsce \u00abludowej\u00bb. Lata siedemdziesi\u0105te i osiemdziesi\u0105te\u201d (Gda\u0144sk, 11\u201313 kwietnia 2016); \u201eHistori\u0119 tworz\u0105 ludzie \u2013 biografistyka we wsp\u00f3\u0142czesnych badaniach historycznych\u201d (\u0141\u00f3d\u017a, 14\u201315 kwietnia 2016). Ponadto wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142em konferencj\u0119 \u201eNie tylko \u00abPo Prostu\u00bb. Prasa w PRL w dobie \u00abodwil\u017cy\u00bb (1955\u20131958)\u201d (Warszawa, 23\u201324 listopada 2015). Aktualnie wesp\u00f3\u0142 z dr. Paw\u0142em Sasank\u0105 prowadz\u0119 prace nad pokonferencyjnym tomem studi\u00f3w.<\/p>\n

    Ca\u0142o\u015b\u0107 moich dzia\u0142a\u0144 naukowych podejmowanych w ostatnim roku znacz\u0105co przybli\u017cy\u0142a mnie do uko\u0144czenia prac nad dysertacj\u0105 doktorsk\u0105, kt\u00f3rej pisanie planuj\u0119 zako\u0144czy\u0107 jesieni\u0105 tego roku.<\/p>\n

    2014 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Anna Maria Adamus, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/strong><\/h5>\n

    \"\"W roku akademickim 2014\/2015 kontynuowa\u0142am prac\u0119 nad przygotowaniem rozprawy doktorskiej \u201eProblemy wsi w\u00a0Polsce w\u00a0latach 1956\u20141980 w\u00a0\u015bwietle list\u00f3w do w\u0142adz centralnych\u201d.<\/p>\n

    W okresie otrzymywania stypendium przeprowadzi\u0142am ostatnie kwerendy biblioteczne w Bibliotece Narodowej i Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego oraz archiwalne w Archiwum Akt Nowych, Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Komisji \u015acigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Archiwum O\u015brodka Dokumentacji i\u00a0Zbior\u00f3w Programowych TVP S.A. Dysertacja doktorska zosta\u0142a uko\u0144czona oraz przekazana do recenzji w kwietniu 2015 r. Wyniki prowadzonych bada\u0144 przedstawi\u0142am w artykule Problemy wsi i\u00a0rolnictwa w\u00a0\u015bwietle ch\u0142opskich list\u00f3w <\/em>\u2014 zarys zagadnienia<\/em> w tomie zbiorowym Letnia Szko\u0142a Historii Najnowszej 2013. Referaty<\/em> (pod red. A.M. Adamus i \u0141. Kami\u0144skiego). W 2014 r. uczestniczy\u0142am r\u00f3wnie\u017c w konferencji \u201eR\u00f3\u017cne oblicza historii m\u00f3wionej\u201d, na kt\u00f3rej prezentowa\u0142am efekty bada\u0144.<\/p>\n

    G\u0142\u00f3wnym celem badawczym pracy doktorskiej by\u0142a odpowied\u017a na pytanie, jakie problemy polskiej wsi pojawia\u0142y si\u0119 w\u00a0listach kierowanych do w\u0142adz centralnych PRL w\u00a0latach 1956\u20141980. Podstawow\u0105 baz\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 poczynionych ustale\u0144 stanowi\u0142a korespondencja dotycz\u0105ca problem\u00f3w wsi i\u00a0rolnictwa, kierowana do organ\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych, zachowana (w\u00a0r\u00f3\u017cnej formie) w\u00a0zbiorach archiwalnych. Nadchodzi\u0142a ona od kobiet, m\u0119\u017cczyzn, os\u00f3b starszych, m\u0142odzie\u017cy, a\u00a0nawet kilkuletnich dzieci \u2014 ludzi zwi\u0105zanych ze\u00a0wsi\u0105 oraz rolnictwem. W listach, skargach, pro\u015bbach i za\u017caleniach, kierowanych do centrum w\u0142adzy poruszano niemal wszystkie kwestie polityczne, spo\u0142eczne, gospodarcze \u00f3wczesnej Polski. Analiza tego materia\u0142u \u017ar\u00f3d\u0142owego ukazuje, w\u00a0jak wiele kontekst\u00f3w uwik\u0142ane by\u0142o codzienne \u017cycie mieszka\u0144ca polskiej wsi i\u00a0z\u00a0jak wieloma problemami musieli si\u0119 boryka\u0107.<\/p>\n

    2013 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n
    Jan Olaszek<\/strong>, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium <\/strong><\/h5>\n

    \"\"W okresie otrzymywania stypendium przeprowadzi\u0142em ostatnie kwerendy archiwalne. Kontynuowa\u0142em poszukiwania w Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej oraz w zbiorach O\u015brodka Karta i Stowarzyszenia Archiwum \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Przeprowadzi\u0142em te\u017c kwerendy w Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego w Krakowie i Zak\u0142adzie Narodowym im. Ossoli\u0144skich we Wroc\u0142awiu. W kwietniu 2014 r. zako\u0144czy\u0142em pisanie pracy doktorskiej.<\/p>\n

    Zebrany materia\u0142 archiwalny, po jego skonfrontowaniu z tre\u015bci\u0105 pism drugoobiegowych b\u0119d\u0105cych przedmiotem mego zainteresowania oraz z zebranymi relacjami, a tak\u017ce z dotychczasow\u0105 literatur\u0105 przedmiotu, pozwoli\u0142 mi na zrekonstruowanie zr\u00f3\u017cnicowanego i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci pe\u0142nego obrazu, jak funkcjonowa\u0142y g\u0142\u00f3wne warszawskie pisma informacyjne podziemnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d: \u201eCDN \u2014 G\u0142os Wolnego Robotnika\u201d, \u201eKOS\u201d, \u201ePrzegl\u0105d Wiadomo\u015bci Agencyjnych\u201d, \u201eTygodnik Mazowsze\u201d, \u201eTygodnik Wojenny\u201d, \u201eWiadomo\u015bci\u201d i \u201eWola\u201d.<\/p>\n

    Stara\u0142em si\u0119 odtworzy\u0107 zar\u00f3wno zasady dzia\u0142ania pism, funkcjonowania redakcji, codzienn\u0105 pracy podziemnych dziennikarzy, drukarzy i kolporter\u00f3w, lini\u0119 programow\u0105 poszczeg\u00f3lnych tytu\u0142\u00f3w, jak i rys socjologiczny os\u00f3b zaanga\u017cowanych w ich tworzenie i dystrybucj\u0119, a tak\u017ce ustali\u0107, jakie znaczenie mia\u0142o ukazywanie si\u0119 drugoobiegowej prasy informacyjnej dla \u017cycia spo\u0142ecznego i politycznego ostatniej dekady PRL oraz jakie miejsce w historii medi\u00f3w przypisa\u0107 nale\u017cy polskiemu do\u015bwiadczeniu podziemnego dziennikarstwa.<\/p>\n

    W swojej pracy doktorskiej skoncentrowa\u0142em si\u0119 jednak przede wszystkim na przeanalizowaniu roli, jak\u0105 prasa podziemna i tworzony wok\u00f3\u0142 niej ruch spo\u0142eczny odgrywa\u0142 w podziemnej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna nast\u0119puj\u0105ce funkcje: informacyjn\u0105, integracyjn\u0105, programow\u0105, organizacyjn\u0105, funkcj\u0119 kreowania wzorc\u00f3w osobowych, funkcj\u0119 delegitymizacji systemu, funkcj\u0119 formowania elit ruchu opozycyjnego.<\/p>\n

    Wyniki swoich bada\u0144 przedstawi\u0142em w kilku artyku\u0142ach w publikacjach ksi\u0105\u017ckowych i czasopismach naukowych, przygotowywanych obecnie do druku. Uczestniczy\u0142em tak\u017ce w konferencjach: \u201eCzas bibu\u0142y 3. Ludzie \u2014 mechanizmy \u2014 idee\u201d (Morawa), \u201eNSZZ Solidarno\u015b\u0107 w zak\u0142adach pracy 1980\u20141989\u201d (Wroc\u0142aw), \u201eRolnicza Solidarno\u015b\u0107. Z dziej\u00f3w niezale\u017cnego ruchu ch\u0142opskiego 1980\u20141989\u201d (Warszawa), \u201eTransition in the Eastern Europe throughout the Documents of the Communist Secret Services\u201d (Sofia), \u201eThe People\u2019s Republic of Poland and The German Democratic Republic in Everyday Experience. Biography \u2014 Memory \u2014 Interpretation\u201d (Warszawa), \u201eNa co dzie\u0144 i od \u015bwi\u0119ta. Ksi\u0105\u017cka w \u017cyciu Polak\u00f3w XIX\u2014XXI w.\u201d (Warszawa).<\/p>\n

    2012 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten<\/h2>\n

    Andrzej Skalimowski, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium<\/h5>\n

    \"\"W okresie otrzymywania stypendium uda\u0142o mi si\u0119 doko\u0144czy\u0107 kwerendy archiwalne w Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Archiwum Pa\u0144stwowym m.st. Warszawy oraz w Archiwum Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Dzi\u0119ki nawi\u0105zaniu kontaktu z rosyjskimi historykami sprowadzi\u0142em kilkana\u015bcie publikacji autorstwa J\u00f3zefa Sigalina wydanych w latach drugiej wojny \u015bwiatowej na terenie ZSRR.<\/p>\n

    Nadal zbiera\u0142em relacje i materia\u0142y od rodziny i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w J\u00f3zefa Sigalina. Symbolicznym podsumowaniem moich dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie by\u0142o opracowanie scenariusza i zorganizowanie przeze mnie wystawy biograficznej<\/a> pt. \u201eJ\u00f3zef Sigalin (1909\u20141983). Pierwszy Naczelny Architekt Warszawy\u201d, kt\u00f3r\u0105 prezentowano w Muzeum Politechniki Warszawskiej od grudnia 2012 do lutego 2013 r. Wystawa, przybli\u017caj\u0105ca \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 zawodow\u0105 Sigalina, cieszy\u0142a si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem. Doczeka\u0142a si\u0119 kilku recenzji prasowych<\/a>, sta\u0142a si\u0119 tak\u017ce przyczynkiem do dyskusji nad nazwaniem jednej z warszawskich ulic imieniem Sigalina.<\/p>\n

    G\u0142os Andrzeja Skalimowskiego w dyskusji nt. ulicy Sigalina:<\/strong>
    \nJego wk\u0142ad w odbudow\u0119 Warszawy jest niepodwa\u017calny, jego up\u00f3r i konsekwencja godne uznania. Jednak pami\u0119tajmy, \u017ce forsuj\u0105c jednych architekt\u00f3w, blokowa\u0142 pozosta\u0142ych. Pisz\u0105c o nim, staram si\u0119 zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119, co nie jest proste bo by\u0142a to posta\u0107 naprawd\u0119 fascynuj\u0105ca.<\/p>\n

    Zale\u017cy mi na bardziej wnikliwej dyskusji o tamtych czasach. Bo dzisiejsza moda na socrealizm, ciekawa i po\u017cyteczna, jest jednak niezwykle powierzchowna i zmierza w niebezpiecznym kierunku. Zachwycaj\u0105c si\u0119 za\u0142o\u017ceniami wielkomiejskimi epoki stalinowskiej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce na zapleczu placu Konstytucji przy ul. Koszykowej stoi dawny gmach UB, z kt\u00f3rego okna na IV pi\u0119trze w 1949 r. wyrzucono studenta architektury Jana Rodowicza \u201eAnod\u0119\u201d.<\/p>\n

    Czy Sigalin powinien mie\u0107 swoj\u0105 ulic\u0119 w Warszawie? Uwa\u017cam, \u017ce powinien, skoro ma j\u0105 nawet Awionetka RWD. Mo\u017ce nie g\u0142\u00f3wn\u0105 arteri\u0119, ale jak\u0105\u015b kameraln\u0105 uliczk\u0119 albo skwer na pewno. Przegl\u0105daj\u0105c w Archiwum Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy te 1300 teczek dokument\u00f3w, kt\u00f3re Sigalin przekaza\u0142 jeszcze za \u017cycia, u\u015bwiadomi\u0142em sobie skal\u0119 zaanga\u017cowania tego cz\u0142owieka w powojenn\u0105 odbudow\u0119 miasta. Dobrze, \u017ce Bierut mia\u0142 akurat tego Sigalina. Warszawa mog\u0142a dosta\u0107 du\u017co gorszego Naczelnego Architekta.
    \n\u0179r\u00f3d\u0142o: Agnieszka Kowalska,     ul. Sigalina?<\/em><\/a>, Blog: Robimy to w Warszawie, 13.01.13.<\/p><\/blockquote>\n

    \"\"
    Zaproszenie na wystaw\u0119 o J\u00f3zefie Sigalinie, kt\u00f3rej kuratorem by\u0142 Andrzej Skalimowski<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    2025 Konkurs o stypendium doktoranckie im. Krystyny Kersten Piotr Siewak, Sprawozdanie z wykorzystania stypendium W okresie otrzymywania stypendium im. Krystyny…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-205","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2368,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/205\/revisions\/2368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}