10 lipca 2018 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie pomy\u015blnie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 obrona pracy doktorskiej Mariusza Kozdracha pt. \u201eSzlachta powiatu radomskiego w czasach Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego. Studium wi\u0119zi lokalnych\u201d. Promotorem pracy by\u0142 dr hab. Dariusz Kupisz, prof. UMCS, a recenzentami prof. dr hab. Waldemar Kowalski i dr hab. Dariusz Rolnik.<\/em><\/p>\n Panu Doktorowi serdecznie gratulujemy!<\/em><\/small><\/p>\n Streszczenie<\/strong><\/p>\n Rozprawa jest pr\u00f3b\u0105 spojrzenia na szlacht\u0119 powiatu radomskiego jako spo\u0142eczno\u015b\u0107 lokaln\u0105 cechuj\u0105c\u0105 si\u0119 poczuciem przynale\u017cno\u015bci do zamieszkiwanego terytorium oraz silnymi wi\u0119ziami ze wsp\u00f3\u0142mieszka\u0144cami i z lokalnymi instytucjami. Okres panowania Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego przyni\u00f3s\u0142 cz\u0119\u015bciow\u0105 decentralizacj\u0119 wojew\u00f3dztwa sandomierskiego i wzmocnienie samorz\u0105du powiatu radomskiego. Tendencje takie notuje si\u0119 w tym czasie tak\u017ce w ruchach oddolnych (np. konfederacje lokalne). Z tego wzgl\u0119du w rozwa\u017caniach skupi\u0142em si\u0119 na analizie wi\u0119zi \u201eformalnych\u201d \u0142\u0105cz\u0105cych szlacht\u0119 z powiatem radomskim, obejmuj\u0105cych trwa\u0142o\u015b\u0107 osiad\u0142o\u015bci (w tym problem migracji i wymiany elit) oraz zaanga\u017cowanie w \u017cycie publiczne na forum lokalnym. Konstrukcja pracy ma uk\u0142ad problemowy, a kolejne rozdzia\u0142y koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 zagadnie\u0144 w\u0142asno\u015bci ziemskiej, urz\u0119d\u00f3w, sejmik\u00f3w i Ko\u015bcio\u0142a. Rozdzia\u0142 drugi, otwieraj\u0105cy zasadnicz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pracy, zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony problemowi w\u0142asno\u015bci ziemskiej \u2014 podstawowemu kryterium terytorialnej identyfikacji szlachty. Po ustaleniu liczby i struktury szlacheckich maj\u0105tk\u00f3w ziemskich w powiecie radomskim prze\u015bledzi\u0142em zmiany w\u0142asno\u015bciowe zachodz\u0105ce na tym terenie w ostatnim \u0107wier\u0107wieczu XVIII w. Pozwoli\u0142o mi to na wytypowanie przesz\u0142o stu rodzin dziedzicz\u0105cych dobra w okolicach Radomia nieprzerwanie na przestrzeni badanego okresu (a wi\u0119c potencjalnie silniej zwi\u0105zanych z powiatem). Grup\u0119 t\u0119 podda\u0142em dalszej analizie pod k\u0105tem zakorzenienia w powiecie. Wydzieli\u0142em przy tym rodziny \u201emiejscowe\u201d, wywodz\u0105ce si\u0119 ze \u015bredniowiecznego osadnictwa rycerskiego, oraz nap\u0142ywowe. Te ostatnie, kt\u00f3re podzieli\u0142em na osiad\u0142e w XVI, XVII i XVIII w., przebada\u0142em r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem pochodzenia geograficznego, co umo\u017cliwi\u0142o wskazanie g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w migracji szlachty na teren powiatu radomskiego. Odr\u0119bnie potraktowa\u0142em posesor\u00f3w niedziedzicznych, poniewa\u017c czasowe formy dzier\u017cenia ziemi mia\u0142y mniejszy potencja\u0142 budowania wi\u0119zi lokalnych.<\/p>\n W rozdziale trzecim podj\u0105\u0142em kwesti\u0119 lokalnych urz\u0119d\u00f3w, kt\u00f3rych istnienie mog\u0142o sprzyja\u0107 kszta\u0142towaniu si\u0119 partykularnych, powiatowych, elit politycznych. W kolejnych podrozdzia\u0142ach om\u00f3wi\u0142em radomskie urz\u0119dy kasztelana i starosty, urz\u0119dy ziemskie i urz\u0119dy grodzkie. W celu wykazania stopnia ich odr\u0119bno\u015bci w ramach wojew\u00f3dztwa sandomierskiego przebada\u0142em \u015bcie\u017cki awansu urz\u0119dnik\u00f3w radomskich (ewentualne awanse z urz\u0119d\u00f3w lub na urz\u0119dy w innych powiatach) oraz ich stan posiadania (zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy dziedziczeniem d\u00f3br w powiecie a piastowaniem lokalnych urz\u0119d\u00f3w) i pochodzenie (udzia\u0142 rodzin miejscowych w pe\u0142nieniu urz\u0119d\u00f3w oraz dost\u0119p do funkcji rodzin nap\u0142ywowych).<\/p>\n Rozdzia\u0142 czwarty dotyczy szlacheckiego samorz\u0105du. Na wst\u0119pie przedstawi\u0142em w nim reformy prawa koronnego okresu stanis\u0142awowskiego przewiduj\u0105ce istnienie sejmiku w Radomiu. Om\u00f3wi\u0142em tak\u017ce utworzony w 1764 r., a funkcjonuj\u0105cy do 1791 r., sejmik elekcyjny w Radomiu oraz inne przejawy patrykularnej, radomskiej samorz\u0105dno\u015bci w schy\u0142kowym okresie istnienia Rzeczypospolitej. Wobec decyduj\u0105cej w wojew\u00f3dztwie sandomierskim roli sejmiku w Opatowie (od 1793 r. w Kielcach) zasadnicza cz\u0119\u015b\u0107 rozwa\u017ca\u0144 zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona udzia\u0142owi szlachty powiatu radomskiego w zjazdach wojew\u00f3dzkich. Podj\u0105\u0142em pr\u00f3b\u0119 okre\u015blenia frekwencji badanej grupy w\u015br\u00f3d sejmikuj\u0105cych oraz zakres uczestnictwa w pe\u0142nieniu funkcji sejmikowych \u2014 wewn\u0119trznych (m.in. asesorzy, konsyliarze) i reprezentacyjnych (pos\u0142owie, deputaci). Pod k\u0105tem lokalnych, radomskich, postulat\u00f3w przeanalizowa\u0142em lauda i instrukcje sejmiku opatowskiego.<\/p>\n W ostatnim, pi\u0105tym, rozdziale przedstawi\u0142em najwa\u017cniejsze instytucje Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w powiecie radomskim, szczeg\u00f3\u0142owej analizie poddaj\u0105c wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105ce miejscow\u0105 szlacht\u0119 z okolicznymi parafiami. Przejaw\u00f3w tych wi\u0119zi poszukiwa\u0142em na p\u0142aszczy\u017anie trzech zagadnie\u0144: materialnego wspierania \u015bwi\u0105ty\u0144, miejsc wiecznego spoczynku oraz obsady miejscowych beneficj\u00f3w. Problemy te, wynikaj\u0105ce z prawa patronatu, bada\u0142em w odniesieniu do og\u00f3\u0142u miejscowej szlachty, nie tylko kolator\u00f3w<\/p>\n Streszczenie rozprawy doktorskiej dr. Mariusza Kozdracha \u201eSzlachta powiatu radomskiego w czasach Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego. Studium wi\u0119zi lokalnych\u201d, przygotowanej pod kierunkiem dr. hab. Dariusza Kupisza, prof. UMCS, obronionej na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie 10 lipca 2018.<\/small><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Stypendysta Fundacji 2015\u20132016 10 lipca 2018 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w Lublinie pomy\u015blnie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 obrona pracy…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-476","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=476"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2188,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/476\/revisions\/2188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Rozprawa doktorska: Szlachta powiatu radomskiego w czasach Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego. Studium wi\u0119zi lokalnych<\/h5>\n
\nRozdzia\u0142 pierwszy, maj\u0105cy charakter wprowadzenia do zasadniczej, analitycznej, cz\u0119\u015bci rozprawy, zawiera og\u00f3ln\u0105 charakterystyk\u0119 powiatu radomskiego. Przedstawi\u0142em w nim miejsce powiatu w strukturach administracji pa\u0144stwowej i ko\u015bcielnej, zaludnienie i stosunki w\u0142asno\u015bciowe, a uzyskane dane skonfrontowa\u0142em z pozosta\u0142ymi ziemiami zachodniej Ma\u0142opolski (wojew\u00f3dztwa krakowskie, lubelskie i sandomierskie). W tej cz\u0119\u015bci rozprawy om\u00f3wi\u0142em tak\u017ce rol\u0119 i znaczenie osiemnastowiecznego Radomia jako stolicy powiatu.<\/p>\n