{"id":570,"date":"2020-07-21T02:36:49","date_gmt":"2020-07-21T01:36:49","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/?page_id=570"},"modified":"2023-11-24T22:33:23","modified_gmt":"2023-11-24T21:33:23","slug":"krystyna-kersten","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten\/","title":{"rendered":"Krystyna Kersten"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_574\" aria-describedby=\"caption-attachment-574\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-574\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_13.12.00.jpeg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"470\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_13.12.00.jpeg 700w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_13.12.00-300x201.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-574\" class=\"wp-caption-text\">Photo: GEK, 13\/12\/2000<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"right_text\">Marzy mi si\u0119, aby w mojej indywidualnej w\u0142asnej pracy znalaz\u0142a sw\u00f3j wyraz wielostronno\u015b\u0107 widzenia, rozumienie wielo\u015bci racji, a tak\u017ce powa\u017canie dla opcji innych ni\u017c w\u0142asne.<\/p>\n<section>\n<h3>\u017bycie i praca<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"#\u017byciorys\">\u017byciorys<\/a><\/li>\n<li>&#8220;<a href=\"#List_siedmiu\">List siedmiu<\/a>&#8220;<\/li>\n<li><a href=\"#Studia\">Studia<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#get_well\">\u201ezdrowiej szybko, brakuje nam Ciebie\u201d<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/section>\n<dl>\n<dt>Prace &#8230;<\/dt>\n<dd>\n<ul>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/powojenne-wybory-intelektualistow\/\">Powojenne wybory intelektualist\u00f3w<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/marzec-1968-i-tzw-kwestia-zydowska-w-polsce-po-ii-wojnie-swiatowej\/\">Marzec 1968 i tzw. kwestia \u017cydowska w Polsce po II wojnie \u015bwiatowej<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/czy-przeszlosc-sie-powtorzy\/\">Czy przesz\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 powt\u00f3rzy<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/refleksje-wokol-pamieci-katynia\/\">Refleksje wok\u00f3\u0142 pami\u0119ci Katynia<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/moja-przygoda-z-historia-najnowsza\/\">Moja przygoda z histori\u0105 najnowsz\u0105<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/bezdomny-intelektualista-w-poszukiwaniu-ratunku\/\">Bezdomny intelektualista w poszukiwaniu ratunku<\/a><\/li>\n<li>K. Kersten, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/spoleczenstwo-i-historia-po-1945-r\/\">Spo\u0142ecze\u0144stwo i historia po 1945 r.<\/a><\/li>\n<li>K. i A. Kerstenowie, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/najwazniejsze-metodologia\/\">Najwa\u017cniejsze: metodologia<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/dd>\n<\/dl>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-798 alignright\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/notes.jpg\" alt=\"\" width=\"165\" height=\"155\" \/><\/p>\n<dl>\n<dt>&#8230; i o pracach<\/dt>\n<dd>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/bibliografia\/\">Bibliografia<\/a> opracowana przez Z. Romka<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/mistrzyni\/\">Mistrzyni<\/a> \u2014 J. Jedlicki o <em>Pismach rozproszonych<\/em><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/komunizm-ideologia-system-ludzie\/\">Komunizm. Ideologia, system, ludzie<\/a> \u2014 J. Jedlicki o ksi\u0119dze jubileuszowej<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/polacy-zydzi-komunizm-ksiazka-nie-tylko-jubileuszowa\/\">Polacy, \u017bydzi, komunizm. Ksi\u0105\u017cka nie tylko jubileuszowa<\/a> \u2014 A. Garlicki<\/li>\n<\/ul>\n<\/dd>\n<\/dl>\n<h4>WYWIADY<\/h4>\n<p><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/Scan-2022-4-10-124758.pdf\">Oblicza prawdy<\/a> \u2014 Z prof. Krystyn\u0105 Kerstenow\u0105 rozmawia Anna Baniewicz (maj 1993)<\/p>\n<h3>Uczniowie<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"#Mistrz_i_nauczyciel\">Mistrz i nauczyciel<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h3>O Krystynie Kersten<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-historyk-dziejow-najnowszych\/\">Krystyna Kersten \u2014 historyk dziej\u00f3w najnowszych<\/a>, Z. Romek<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wzor-krytycznego-myslenia\/\">Wz\u00f3r krytycznego my\u015blenia<\/a> \u2014 A. Friszke pisze w 75. rocznic\u0119 urodzin<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-anioly-sa-nudne\/\">Krystyna Kersten. Anio\u0142y s\u0105 nudne<\/a> \u2014 Barbara N. \u0141opie\u0144ska<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/Yesterday_Binko_Kerstenowie-2017_ze-stopka.pdf\">Historyk jako badacz, \u015bwiadek, uczestnik wydarze\u0144<\/a> Krystyna i Adam Kerstenowie w \u201epolskich miesi\u0105cach\u201d \u2014 Beata Bi\u0144ko<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"#pozegnania\"><strong>Po\u017cegnania<\/strong><\/a> \u2014 Krystyn\u0119 \u017cegnaj\u0105 przyjaciele, koledzy i uczniowie (lipiec 2008)<\/p>\n<p><a href=\"#Wspomnienia\"><strong>Wspomnienia<\/strong><\/a> o prof. K. Kersten<\/p>\n<p class=\"right_text\">Historyk nie oskar\u017ca, nie broni, nie feruje wyrok\u00f3w, nie mo\u017ce by\u0107 prokuratorem, adwokatem, a nawet s\u0119dzi\u0105, cho\u0107 nierzadko uzurpuje sobie te role lub jest do nich nak\u0142aniany. Jego zadaniem jest rzetelne przygotowanie \u201edokument\u00f3w w sprawie\u201d, przedstawienie wszystkich okoliczno\u015bci.<\/p>\n<h2 id=\"\u017byciorys\">\u017byciorys<\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-576 alignright\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/158-KKokolo69.jpg\" alt=\"\" width=\"164\" height=\"239\" \/>Urodzi\u0142a si\u0119 25 maja 1931 w Poznaniu, zmar\u0142a 10 lipca 2008 w Warszawie.<\/p>\n<p>W 1949 uko\u0144czy\u0142a szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 im. S. Sempo\u0142owskiej w Warszawie. Absolwentka Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (1954). W 1962 uzyska\u0142a doktorat, w 1971 habilitacj\u0119, w 1990 tytu\u0142 profesora nadzwyczajnego, a w 1994 tytu\u0142 profesora zwyczajnego.<\/p>\n<p>1954\u20132001 pracownik naukowy Instytutu Historii PAN.<\/p>\n<p>1948\u20131957 w ZMP, 1956\u20131968 w PZPR (odda\u0142a legitymacj\u0119 w prote\u015bcie przeciw inwazji wojsk Uk\u0142adu Warszawskiego na Czechos\u0142owacj\u0119, m.in. z\u00a0<a title=\"Bronis\u0142aw Geremek\" href=\"http:\/\/www.encyklopedia-solidarnosci.pl\/wiki\/index.php?title=Bronis%C5%82aw_Geremek\">Bronis\u0142awem Geremkiem<\/a>\u00a0i Jerzym Jedlickim). 6 XII 1975 sygnatariuszka (z Mari\u0105 Drzewick\u0105, Bronis\u0142awem Geremkiem,\u00a0<a title=\"Tadeusz Kowalik\" href=\"http:\/\/www.encyklopedia-solidarnosci.pl\/wiki\/index.php?title=Tadeusz_Kowalik\">Tadeuszem Kowalikiem<\/a>,\u00a0<a title=\"Edward Lipi\u0144ski\" href=\"http:\/\/www.encyklopedia-solidarnosci.pl\/wiki\/index.php?title=Edward_Lipi%C5%84ski\">Edwardem Lipi\u0144skim<\/a>,\u00a0<a title=\"Jan Strzelecki\" href=\"http:\/\/www.encyklopedia-solidarnosci.pl\/wiki\/index.php?title=Jan_Strzelecki\">Janem Strzeleckim<\/a>\u00a0i<a title=\"Krzysztof Wolicki\" href=\"http:\/\/www.encyklopedia-solidarnosci.pl\/wiki\/index.php?title=Krzysztof_Wolicki\"> Krzysztofem Wolickim<\/a>) tzw. <a href=\"#List_siedmiu\">Listu siedmiu<\/a> do delegat\u00f3w na VII Zjazd PZPR i I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka, nawi\u0105zuj\u0105cego do podpisania przez w\u0142adze PRL Aktu ko\u0144cowego KBWE i zwracaj\u0105cego uwag\u0119 na przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 a spo\u0142ecze\u0144stwem, na nierealizowanie postulat\u00f3w z 1970, wyra\u017caj\u0105cego potrzeb\u0119 reformy ustrojowej.<\/p>\n<p>1977\u20131981 dzia\u0142aczka (z m\u0119\u017cem Adamem Kerstenem) Uniwersytetu Lataj\u0105cego, nast\u0119pnie Towarzystwa Kurs\u00f3w Naukowych. W latach 70. i 80. prowadzi\u0142a w Instytucie Historii PAN niezale\u017cne seminarium naukowe badaj\u0105ce genez\u0119 PRL. 20 VIII 1980 sygnatariuszka apelu 64 intelektualist\u00f3w popieraj\u0105cego postulaty strajkuj\u0105cych stoczniowc\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-577 alignleft\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_gazeta_162.jpg\" alt=\"\" width=\"162\" height=\"254\" \/>Od wrze\u015bnia 1980 w \u201eSolidarno\u015bci\u201d. W latach 1980\u20131981 by\u0142a wyk\u0142adowc\u0105 najnowszej historii Polski na spotkaniach dla student\u00f3w i robotnik\u00f3w w ca\u0142ym kraju. W 1981 wsp\u00f3\u0142inicjatorka sesji naukowej na UW po\u015bwi\u0119conej wydarzeniom Marca \u201968.<\/p>\n<p>Po 13 XII 1981 publikowa\u0142a w podziemnych wydawnictwach (pod w\u0142asnym nazwiskiem lub pseudonimem Jan Bujnowski), prowadzi\u0142a wyk\u0142ady organizowane przez \u201eS\u201d i Duszpasterstwa Ludzi Pracy w ko\u015bcio\u0142ach w ca\u0142ej Polsce. Autorka publikacji w \u201eTygodniku Solidarno\u015b\u0107\u201d, \u201eKrytyce\u201d, \u201eZeszytach Problemowych \u00abMy\u015bli Niezale\u017cnej\u00bb\u201d, \u201eZeszytach Edukacji Narodowej\u201d, \u201eAlmanachu Humanistycznym\u201d, \u201eKulturze Niezale\u017cnej\u201d, \u201eMo\u015bcie\u201d, londy\u0144skim \u201eAneksie\u201d. Jedna z najpopularniejszych autorek wydawanych w podziemiu; ukaza\u0142y si\u0119: <em>Historia polityczna Polski 1944\u20131956 <\/em> (kilkana\u015bcie wyda\u0144, wyd. 1 w 1982),\u00a0<em>Narodziny systemu w\u0142adzy. Polska 1943\u20131948 <\/em>(1985), <em>Polska \u2013 probierz porozumie\u0144 ja\u0142ta\u0144skich <\/em>(1987), <em>Ja\u0142ta w polskiej perspektywie<\/em>\u00a0(1989).<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-1563\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_Grob.jpg\" alt=\"\" width=\"165\" height=\"368\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_Grob.jpg 165w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_Grob-135x300.jpg 135w\" sizes=\"auto, (max-width: 165px) 100vw, 165px\" \/><br \/>\nW 1992 otrzyma\u0142a z\u0142oty Krzy\u017c Zas\u0142ugi, a w 1996 krzy\u017c oficerski Orderu Odrodzenia Polski.<\/p>\n<p>W 1997 autorka raportu-ekspertyzy o stanie wojennym dla sejmowej Komisji Odpowiedzialno\u015bci Konstytucyjnej. Po 1989 opublikowa\u0142a m.in.:\u00a0<em>Polacy, \u017bydzi, komunizm. Anatomia p\u00f3\u0142prawd 1939\u20131968<\/em>\u00a0(1992),\u00a0<em>Mi\u0119dzy wyzwoleniem a zniewoleniem: Polska 1944\u20131956<\/em>\u00a0(1993),\u00a0<em>Rok pierwszy<\/em>\u00a0(1993),\u00a0<em>Pogrom \u017byd\u00f3w w Kielcach 4 lipca 1946 r.<\/em>\u00a0(1996), wst\u0119p do polskiego wydania<em> Czarnej ksi\u0119gi komunizmu<\/em>\u00a0(1999). W 2005 wydano ksi\u0105\u017ck\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z jej tekst\u00f3w i wywiad\u00f3w pt.\u00a0<em>Pisma rozproszone<\/em>.<\/p>\n<p>Od 30 X 1978 rozpracowywana przez Wydzia\u0142 III-1\/III KS MO w ramach KE [kwestionariusza ewidencyjnego] kryptonim Diana\/Szatynka.<sup>1<\/sup><\/p>\n<p>Zosta\u0142a pochowana obok m\u0119\u017ca na\u00a0<a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cmentarz_Komunalny_P%C3%B3%C5%82nocny_w_Warszawie\">Cmentarzu Komunalnym P\u00f3\u0142nocnym w Warszawie<\/a><\/p>\n<p class=\"money\"><sup>1<\/sup>za: <a href=\"https:\/\/encysol.pl\/es\/encyklopedia\/biogramy\/16647,Kersten-Krystyna.html?search=792730246544\">Encyklopedia Solidarno\u015bci<\/a><\/p>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<h2 id=\"List_siedmiu\">List siedmiu<\/h2>\n<h5>Do Delegat\u00f3w na VII Zjazd PZPR<br \/>\nna r\u0119ce I sekretarza KC tow. Edwarda Gierka<\/h5>\n<p>Kierowani g\u0142\u0119bok\u0105 trosk\u0105 o przysz\u0142o\u015b\u0107 socjalizmu, pragniemy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 Delegat\u00f3w na VII Zjazd PZPR na nast\u0119puj\u0105ce sprawy.<br \/>\nBolesne do\u015bwiadczenia wydarze\u0144 grudniowych 1970 r. obna\u017cy\u0142y ra\u017c\u0105ce wady politycznych mechanizm\u00f3w rz\u0105dzenia krajem oraz ogrom zniszcze\u0144 w moralno-politycznej infrastrukturze spo\u0142ecze\u0144stwa. Nowe kierownictwo wielokrotnie zapewnia\u0142o, \u017ce ma pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 niedostatk\u00f3w dotychczasowego systemu funkcjonowania w\u0142adzy. Zapowiadaj\u0105c wprowadzenie zasadniczych zmian.<\/p>\n<p>Patrz\u0105c na minione pi\u0119ciolecie, musimy jednak stwierdzi\u0107, \u017ce przyspieszaj\u0105c dynamik\u0119 rozwoju gospodarczego, zrealizowano jedynie obietnice odczuwalnej podwy\u017cki p\u0142ac oraz poprawy warunk\u00f3w pracy. Uznajemy to za wielki sukces, chocia\u017c wzrostowi p\u0142ac nie towarzyszy dostateczne pokrycie w zaopatrzeniu rynku, a wzrost zarobk\u00f3w jest mniejszy, ni\u017c to wynika z oficjalnych danych. Zaniechano natomiast szybko podj\u0119tych pocz\u0105tkowo zasadniczych dzia\u0142a\u0144, maj\u0105cych na celu uzdrowienie klimatu \u017cycia spo\u0142ecznego i instytucji politycznych. W dodatku w ostatnim okresie ujawni\u0142y si\u0119 wyra\u017ane objawy regresu.<\/p>\n<p>Najbardziej niepokoj\u0105cy staje si\u0119 zn\u00f3w pog\u0142\u0119biaj\u0105cy si\u0119 rozd\u017awi\u0119k pomi\u0119dzy j\u0119zykiem propagandy a rzeczywisto\u015bci\u0105 dnia codziennego, rozdwojenie \u017cycia spo\u0142ecznego pomi\u0119dzy tym, co si\u0119 my\u015bli i m\u00f3wi prywatnie, a tym, co si\u0119 g\u0142osi publicznie, coraz dalej id\u0105ce ograniczenie swobody \u017cycia umys\u0142owego, malej\u0105cy udzia\u0142 obywateli w \u017cyciu publicznym kraju. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 zn\u00f3w \u201emy\u201d i \u201eoni\u201d jak o dw\u00f3ch obcych sobie i nierozumiej\u0105cych si\u0119 \u015bwiatach. Wynika to przede wszystkim st\u0105d, \u017ce z jednej strony zapewnia si\u0119 ci\u0105gle, i\u017c bie\u017c\u0105ca praktyka jest realizacj\u0105 maksymalistycznych hase\u0142 socjalistycznych. Z drugiej \u2014 utrzymuje si\u0119, coraz bardziej anachroniczne we wsp\u00f3\u0142czesnych warunkach, ograniczenia zrodzone z konflikt\u00f3w doby porewolucyjnej. Z tej odczuwalnej przecie\u017c powszechnie rozpi\u0119to\u015bci wynika nagminne t\u0142umienie krytyki spo\u0142ecznej i ograniczanie jej ram do spraw drugorz\u0119dnych, brak rzetelnej informacji o rzeczywistych trudno\u015bciach kraju. Wszystko to tworzy niebezpieczn\u0105 przepa\u015b\u0107 pomi\u0119dzy spo\u0142ecze\u0144stwem i w\u0142adz\u0105. Z najwi\u0119ksz\u0105 trosk\u0105 musimy stwierdzi\u0107, \u017ce rozdwojenie \u017cycia prywatnego i spo\u0142ecznego, prawdy oficjalnej i realnej przenika do szk\u00f3\u0142 i umys\u0142\u00f3w m\u0142odzie\u017cy, sprzyjaj\u0105c kszta\u0142towaniu postaw cynizmu i zak\u0142amania ju\u017c od najm\u0142odszych lat.<\/p>\n<p>W tych warunkach uwa\u017camy za najbardziej donios\u0142e:<\/p>\n<p>\u2014 istotne zmiany w systemie wyborczym (a zw\u0142aszcza zrezygnowanie ze skompromitowanego w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa sztywnego podzia\u0142u na miejsca \u201emandatowe\u201d i \u201eniemandatowe\u201d) oraz w sposobie dzia\u0142ania wszystkich organ\u00f3w przedstawicielskich,<\/p>\n<p>\u2014 umo\u017cliwienie nale\u017cycie informowanemu spo\u0142ecze\u0144stwu wyboru podstawowych kierunk\u00f3w rozwoju gospodarczego i spo\u0142ecznego w drodze dyskusji nad kilkoma wariantami program\u00f3w i plan\u00f3w wieloletnich,<\/p>\n<p>\u2014 zagwarantowanie mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania Radom Robotniczym oraz zwi\u0105zkom zawodowym zgodnie z ich w\u0142a\u015bciwymi funkcjami,<\/p>\n<p>\u2014 przyj\u0119cie nowej ustawy prasowej, odpowiadaj\u0105cej zasadom ustalonej w Helsinkach Deklaracji,<\/p>\n<p>\u2014 zwi\u0119kszenie ochrony praw obywatelskich przez pilne wprowadzenie s\u0105dowej kontroli decyzji administracyjnych, reform systemu penitencjarnego i ograniczenie nadmiernie represyjnej polityki karnej,<\/p>\n<p>\u2014 uzdrowienie polityki kadrowej w aparacie pa\u0144stwowym i gospodarczym przez respektowanie kryteri\u00f3w fachowo\u015bci i uczciwo\u015bci oraz zrezygnowanie ze sztucznych barier \u015bwiatopogl\u0105dowych,<\/p>\n<p>\u2014 przywr\u00f3cenie samorz\u0105dno\u015bci uniwersytet\u00f3w i innych instytucji naukowych, co jest niezb\u0119dnym warunkiem rzeczywistego, a nie papierowego sterowania nauk\u0105 oraz podniesienia efektywno\u015bci ekspert\u00f3w.<\/p>\n<p>Jeste\u015bmy prze\u015bwiadczeni, \u017ce bez g\u0142\u0119bokich i zasadniczych przeobra\u017ce\u0144, niemo\u017cliwy b\u0119dzie pomy\u015blny rozw\u00f3j naszego kraju. Powinni\u015bmy tak\u017ce pami\u0119ta\u0107 o mi\u0119dzynarodowym znaczeniu naszego do\u015bwiadczenia. W chwili gdy liczne spo\u0142ecze\u0144stwa poszukuj\u0105 najlepszych sposob\u00f3w zabezpieczenia si\u0119 przed dyktaturami i stworzenia trwa\u0142ych podstaw ustroju sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Polska mo\u017ce i powinna mie\u0107 ambicj\u0119 wniesienia istotnego wk\u0142adu do \u015bwiatowego post\u0119pu. By\u0142aby to najlepsza forma nawi\u0105zania do tradycji ZA WASZ\u0104 I NASZ\u0104 WOLNO\u015a\u0106.<\/p>\n<p>Warszawa, 6 grudnia 1975 r.<\/p>\n<p class=\"right_text\">Maria Dziewicka, Bronis\u0142aw Geremek, Krystyna Kerstenowa, Tadeusz Kowalik,<br \/>\nEdward Lipi\u0144ski, Krzysztof Wolicki, Jan Strzelecki<\/p>\n<blockquote class=\"maincontent_blockquote\"><p>Zr\u00f3dlo: &#8220;Aneks&#8221; 1976, nr 11, s. 14\u201415.<\/p><\/blockquote>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<p class=\"right_text\">Marzy mi si\u0119, aby w mojej indywidualnej w\u0142asnej pracy znalaz\u0142a sw\u00f3j wyraz wielostronno\u015b\u0107 widzenia, rozumienie wielo\u015bci racji, a tak\u017ce powa\u017canie dla opcji innych ni\u017c w\u0142asne. (K. Kersten)<\/p>\n<h2 id=\"Studia\">Studia<\/h2>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-593 alignleft\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/56about-KrystynaKersten.jpg\" alt=\"\" width=\"120\" height=\"168\" \/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-591 alignright\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/53KrystynaKersten.jpg\" alt=\"\" width=\"120\" height=\"169\" \/>W latach 1949\u20131954 studiowa\u0142a histori\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim. Prac\u0119 magistersk\u0105 pt. \u201eRynek lokalny Wielunia w XVI w.\u201d pisa\u0142a pod kierunkiem Mariana Ma\u0142owista.<\/p>\n<p>W 1954 roku otrzyma\u0142a dyplom uko\u0144czenia studi\u00f3w wy\u017cszych i uzyska\u0142a tytu\u0142 magistra historii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_592\" aria-describedby=\"caption-attachment-592\" style=\"width: 550px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-592\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/51Krystyna_Otwock.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/51Krystyna_Otwock.jpg 550w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/51Krystyna_Otwock-300x233.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-592\" class=\"wp-caption-text\">Otwock, 1951 lub 1952.<\/figcaption><\/figure>\n<p>W roku 1962 obronila doktorat na podstawie pracy &#8220;Osadnictwo wiejskie na Pomorzu Zachodnim 1945\u20131948&#8221; pisanej pod kierunkiem Stanislawa Arnolda.<\/p>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<h2 id=\"get_well\">\u201ezdrowiej szybko, brakuje nam Ciebie\u201d<\/h2>\n<figure id=\"attachment_609\" aria-describedby=\"caption-attachment-609\" style=\"width: 750px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-609\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/99-WracajDoZdrowia.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"1074\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/99-WracajDoZdrowia.jpg 750w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/99-WracajDoZdrowia-209x300.jpg 209w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/99-WracajDoZdrowia-715x1024.jpg 715w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-609\" class=\"wp-caption-text\">XVI Powszechny Zjazd Historyk\u00f3w Polskich, Wroc\u0142aw 16.09.1999.<\/figcaption><\/figure>\n<p class=\"right_text\">Krystyno, Pani Profesor,<br \/>\nzdrowiej szybko, brakuje nam Ciebie<\/p>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<h2 id=\"Mistrz_i_nauczyciel\">Mistrz i nauczyciel<\/h2>\n<h3>Uczniowie<\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-614 alignright\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_gazeta4.jpg\" alt=\"\" width=\"245\" height=\"390\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_gazeta4.jpg 245w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/KK_gazeta4-188x300.jpg 188w\" sizes=\"auto, (max-width: 245px) 100vw, 245px\" \/><\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Natalia Aleksiun<\/li>\n<li>Beata Bi\u0144ko<\/li>\n<li>Wojciech G\u00f3recki<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/uczniowie-pani-krystyny\/#Pawe\u0142_Kowal\">Pawe\u0142 Kowal<\/a><\/li>\n<li>Ewa Ko\u017ami\u0144ska-Frejlak<\/li>\n<li>Dariusz Libionka<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/uczniowie-pani-krystyny\/#Piotr_Os\u0119ka\">Piotr Os\u0119ka<\/a><\/li>\n<li>Krzysztof Persak<\/li>\n<li>Maciej Przybyli\u0144ski<\/li>\n<li>Jan Wendt<\/li>\n<li>Rafa\u0142 Wnuk<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/uczniowie-pani-krystyny\/#Agata_Wojtko\">Agata Wojtko<\/a><\/li>\n<li>Marcin Zaremba<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>O Krystynie i jej uczniach<\/h3>\n<h4>Jacek Salij<\/h4>\n<blockquote class=\"maincontent_blockquote\"><p><a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jacek_Salij\">Jacek Salij OP<\/a> jest polskim teologiem, tomist\u0105 i znawc\u0105 duchowo\u015bci franciszka\u0144skiej, filozofem, kap\u0142anem rzymskokatolickim, dominikaninem, t\u0142umaczem, pisarzem i publicyst\u0105.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pozna\u0142em prof. Kerstenow\u0105 (tak mi si\u0119 wydaje) w Towarzystwie Popierania i Krzewienia Nauki, zaprasza\u0142em j\u0105 do mojego klasztoru z odczytem dla prowadzonej przeze mnie m\u0142odzie\u017cy (jeden raz na pewno, ale mo\u017ce by\u0142o to kilka razy). To, co najbardziej zapami\u0119ta\u0142em \u2014 to \u201ezakochanych\u201d w niej uczni\u00f3w. Zazwyczaj dowiadywa\u0142em si\u0119 o tym przypadkowo \u2014 od nich samych, kiedy m\u00f3wili, jak wiele jej zawdzi\u0119czaj\u0105 i jak bardzo j\u0105 ceni\u0105. Jednego z nich przys\u0142a\u0142a do mnie ona sama \u2014 nie by\u0142 wtedy jeszcze ochrzczony, a bardzo chcia\u0142 by\u0107 cz\u0142owiekiem wierz\u0105cym. Sam fakt, \u017ce ona mi go przys\u0142a\u0142a i to w takiej sprawie, \u015bwiadczy o tym, \u017ce ze swoimi uczniami rozmawia\u0142a niekiedy nawet o sprawach tak osobistych i intymnych, jak sprawy wiary.<\/p>\n<blockquote class=\"maincontent_blockquote\"><p>Z listu Ojca Salija do <a href=\"http:\/\/kerstens.org\/fundacja\/rodzina\/drzewo.shtml\">Staszka Matwina<\/a>, 15.07.2008.<\/p><\/blockquote>\n<hr class=\"thin\" align=\"center\" width=\"60%\" \/>\n<h4>Marian Turski<\/h4>\n<p>\u201eMy wszyscy z\u00a0Niej\u201d \u2014 powiedzia\u0142 mi o\u00a0Krystynie Kersten jeden z\u00a0jej uczni\u00f3w, dzi\u015b znany historyk ju\u017c \u015bredniego pokolenia. Jeden z\u00a0tych, kt\u00f3rzy poznali prace Kerstenowej, wydane w\u00a0podziemnym obiegu, a\u00a0kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali dosta\u0107 si\u0119 na seminarium prowadzone przez Ni\u0105 w presti\u017cowej Szkole Nauk Spo\u0142ecznych przy PAN. \u201eMy wszyscy z\u00a0Niej\u201d \u2014 poniewa\u017c, jak w\u00a0narciarstwie, Krystyna by\u0142a t\u0105, kt\u00f3ra zak\u0142ada\u0142a \u015blad, kt\u00f3ra mia\u0142a odwag\u0119 badania wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, a\u00a0tak\u017ce posiad\u0142a sztuk\u0119 stosowania rygor\u00f3w naukowych na obszarze \u2013 w\u00a0swoim czasie \u2014 historii koncesjonowanej.<\/p>\n<blockquote class=\"maincontent_blockquote\"><p><strong><em>Polityka<\/em><\/strong> nr 29, 19.07.2008, s. 94, <a href=\"http:\/\/archiwum.polityka.pl\/art\/krystyna-kersten-19318211;2008,356078.html\">Po\u017cegnanie<\/a><\/p><\/blockquote>\n<hr class=\"thin\" align=\"center\" width=\"60%\" \/>\n<h4>Dariusz Jarosz<\/h4>\n<p><em><strong>Wszyscy jeste\u015bmy po trosze z Niej,<br \/>\ncho\u0107 nie wszyscy o tym wiemy<\/strong><\/em><\/p>\n<blockquote class=\"maincontent_blockquote\"><p>Dariusz Jarosz jest profesorem w Instytucie Informacji Naukowej i Studi\u00f3w Bibliologicznych UW oraz w Instytucie Historii PAN. Autor m.in. <em>Polacy a stalinizm 1948<\/em>\u2014<em>1956<\/em>, <em>\u201e<em>Masy pracuj\u0105ce przede wszystkim\u201d<\/em><\/em>. <em>Organizacja wypoczynku w Polsce 1945<\/em>\u2014<em>1956<\/em>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Z Pani\u0105 Profesor Krystyn\u0105 Kersten mia\u0142em okazj\u0119 po raz pierwszy zetkn\u0105\u0107 si\u0119 w trakcie moich studi\u00f3w doktoranckich w Instytucie Historii PAN, w ostatnich kilku latach PRL, a potem ju\u017c jako pracownik tego\u017c Instytutu w Pracowni Dziej\u00f3w Polski po 1945 r. Schy\u0142ek starego systemu i tworzenie si\u0119 nowego to by\u0142 okres, w kt\u00f3rym m\u0142odzi historycy, tacy jak ja w\u00f3wczas, dokonywali wyboru problematyki bada\u0144, budowali mozolnie sw\u00f3j warsztat badawczy.<\/p>\n<p>Zaczynaj\u0105c studia doktoranckie w 1986 r., wcale nie by\u0142em przekonany, \u017ce zajmowanie si\u0119 PRL to dobry pomys\u0142. Mimo \u017ce w tym roku, zgodnie z centralnym planowaniem Akademii, dokonywano rekrutacji doktorant\u00f3w w\u0142a\u015bnie na t\u0119 epok\u0119, po przyj\u0119ciu mnie do Studium Doktoranckiego (po raczej przeci\u0119tnie zdanym egzaminie) wykona\u0142em nieco ruch\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y spowodowa\u0107 odej\u015bcie od tego okresu i powr\u00f3t do ulubionego przeze mnie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego. Dzisiaj wiem, \u017ce niepowodzenie tych wysi\u0142k\u00f3w zapracowa\u0142o na moj\u0105 korzy\u015b\u0107. Wtedy ma\u0142o kto przypuszcza\u0142 (a na pewno nie ja), \u017ce za kilka lat PRL przestanie istnie\u0107 i powa\u017cne, archiwalnie pog\u0142\u0119bione studia nad t\u0105 epok\u0105 stan\u0105 si\u0119 mo\u017cliwe. Delikatnie, aczkolwiek skutecznie przymuszony do zajmowania si\u0119 tym okresem, zosta\u0142em skierowany do pracowni, w kt\u00f3rej pierwsze skrzypce grali Profesorowie: Henryk S\u0142abek, Tomasz Szarota i (chyba nieco p\u00f3\u017aniej) Krystyna Kersten. To oni prze\u0142amali m\u00f3j op\u00f3r przeciwko zajmowaniu si\u0119 Peerelem.<\/p>\n<p>Pani Profesor odegra\u0142a w tym dziele wa\u017cn\u0105 rol\u0119. By\u0142o to dla mnie tzw. wielkie nazwisko, dodatkowo owiane legend\u0105 dzia\u0142alno\u015bci opozycyjnej w okresie karnawa\u0142u Solidarno\u015bci. Stopniowo przeczyta\u0142em wszystkie Jej ksi\u0105\u017cki, od monografii PKWN po <em>Mi\u0119dzy wyzwoleniem a zniewoleniem. Polska 1944<\/em><em>\u2014<\/em><em>1956<\/em>. Te lektury, jak r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 uczestniczenia w cotygodniowych zebraniach pracowni z Jej udzia\u0142em skutecznie stopi\u0142y m\u00f3j op\u00f3r przeciwko zajmowaniu si\u0119 dziejami Polski powojennej.<\/p>\n<p>Pr\u00f3buj\u0105c dzi\u015b sformu\u0142owa\u0107 lapidarnie odpowied\u017a na pytanie o Jej znaczenie dla historiografii, mnie i mojego pokolenia zawodowych historyk\u00f3w, wskaza\u0142bym na kilka podstawowych zas\u0142ug.<\/p>\n<p>Po pierwsze, Jej teksty, zar\u00f3wno te du\u017ce, jak i drobniejsze, publicystyczne by\u0142y szko\u0142\u0105 znakomitego warsztatu i trudnego do skopiowania, jedynego w swoim rodzaju stylu. Zajmuj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie histori\u0105 polityczn\u0105 Polski, potrafi\u0142a spojrze\u0107 na ni\u0105 z punktu widzenia nie tylko szczyt\u00f3w w\u0142adzy (tej na Kremlu, w Londynie, Waszyngtonie i tej w Warszawie), ale r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych.<\/p>\n<p>Po drugie, mia\u0142a co\u015b, co cechuje historyk\u00f3w maj\u0105cych dog\u0142\u0119bn\u0105 wiedz\u0119 o epoce. By\u0142a to wielka intuicja badawcza. Nawet je\u017celi jaki\u015b mniej lub bardziej szczeg\u00f3\u0142owy problem badawczy nie stanowi\u0142 przedmiotu jej w\u0142asnych kwerend \u017ar\u00f3d\u0142owych, to znajomo\u015b\u0107 i wizja epoki pozwala\u0142a Jej na sformu\u0142owanie hipotez, kt\u00f3re mog\u0142y wyznacza\u0107 \u015bcie\u017cki dalszych owocnych bada\u0144.<\/p>\n<p>Po trzecie, mia\u0142a du\u017cy udzia\u0142 w unowocze\u015bnianiu naszego pisania o Polsce powojennej. To dzi\u0119ki lekturze Jej tekst\u00f3w i s\u0142uchaniu Jej wypowiedzi my, tzw. peereli\u015bci, zacz\u0119li\u015bmy docenia\u0107 komplikacj\u0119 relacji w\u0142adza\u2014spo\u0142ecze\u0144stwo po 1945 r. To Ona pisa\u0142a i m\u00f3wi\u0142a o charakterystycznym migotaniu rzeczywisto\u015bci powojennej, w kt\u00f3rej by\u0142o miejsce na op\u00f3r i opozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, na kolaboracj\u0119, ale przede wszystkim na r\u00f3\u017cne strategie przystosowawcze. To Ona r\u00f3wnie\u017c przeciera\u0142a szlaki w pisaniu o nie\u0142atwych relacjach polsko-\u017cydowskich oraz wspiera\u0142a m\u0142odych badaczy, kt\u00f3rzy na ten temat pisali.<\/p>\n<p>Wreszcie nie zamyka\u0142a si\u0119 w kokonie w\u0142asnych bada\u0144. Czyta\u0142a cz\u0119sto pierwsze, niedoskona\u0142e wersje tekst\u00f3w doktorat\u00f3w, artyku\u0142\u00f3w, recenzowa\u0142a, sporz\u0105dza\u0142a opinie. Pomaga\u0142a zw\u0142aszcza m\u0142odym ludziom. To, \u017ce wielu pro\u015bbom nie potrafi\u0142a odm\u00f3wi\u0107, wp\u0119dza\u0142o j\u0105 w permanentny \u201eniedoczas\u201d i \u2014 jak nale\u017cy s\u0105dzi\u0107 \u2014 przyczyni\u0142o si\u0119 do Jej choroby, a potem \u015bmierci.<\/p>\n<p>Dla mojego pokolenia by\u0142a jedn\u0105 z tych os\u00f3b, kt\u00f3re nas najsilniej ukszta\u0142towa\u0142y. Wielu z nas, nawet je\u017celi nie ma tego \u015bwiadomo\u015bci, \u201emy\u015bli Kerstenow\u0105\u201d lub \u201episze (i m\u00f3wi) Kerstenow\u0105\u201d. W tym sensie wszyscy jeste\u015bmy po trosze z Niej.<\/p>\n<p class=\"right_text\">Warszawa, 17 czerwca 2012 r.<\/p>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<h2 id=\"pozegnania\">Po\u017cegnania<\/h2>\n<p>Zmar\u0142a 10 lipca 2008 roku<\/p>\n<figure id=\"attachment_692\" aria-describedby=\"caption-attachment-692\" style=\"width: 165px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-692\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/08-May_KK.jpg\" alt=\"\" width=\"165\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/08-May_KK.jpg 165w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/08-May_KK-153x300.jpg 153w\" sizes=\"auto, (max-width: 165px) 100vw, 165px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-692\" class=\"wp-caption-text\">Fot. Marta Kersten, 2008<\/figcaption><\/figure>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#Polska_Agencja_Prasowa\">Prof. Krystyna Kersten pochowana w Warszawie<\/a><br \/>\n(Polska Agencja Prasowa, 16.07.2008)<\/li>\n<li>Jerzy Jedlicki:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#2\">Krystyna Kersten &#8211; Kr\u00f3lowa najnowszej historii Polski<\/a> (Gazeta Wyborcza, 11.07.2008)<\/li>\n<li>Jerzy Holzer:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#3\">Odesz\u0142a Krystyna<\/a> (Gazeta Wyborcza, 11.07.2008)<\/li>\n<li>Andrzej Paczkowski:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#4\">Krystyna Kersten &#8211; rzetelna badaczka z ogromn\u0105 intuicj\u0105<\/a> (Polska Agencja Prasowa, 16.07.2008)<\/li>\n<li>Andrzej Friszke:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#5\">Kolejna wielka strata w \u015brodowisku historyk\u00f3w polskich <\/a>(Polska Agencja Prasowa,16.07.2008)<\/li>\n<li>Marian Turski:<br \/>\n<a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/pozegnania\/#6\">Smutno, \u017ce ju\u017c Jej nie ma<\/a> (Polityka, 19.07.2008)<\/li>\n<\/ul>\n<hr align=\"center\" width=\"100%\" \/>\n<h2 id=\"Wspomnienia\">Wspomnienia<\/h2>\n<figure id=\"attachment_867\" aria-describedby=\"caption-attachment-867\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-867\" src=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/kk_06.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"421\" srcset=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/kk_06.jpg 700w, https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/kk_06-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-867\" class=\"wp-caption-text\">Fot. Marta Kersten, maj 2008<\/figcaption><\/figure>\n<ul>\n<li>W rocznice smierci\n<ul>\n<li><a href=\"#10.rocznica_\u015bmierci\">10 lipca 2018 r. &#8211; 10. rocznica \u015bmierci<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#9.rocznica_\u015bmierci\">10 lipca 2017 r. &#8211; 9. rocznica \u015bmierci<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Krystyna Kersten, jak\u0105 zapami\u0119tali\u015bmy\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-jaka-zapamietalismy\/#Eisler\">J. Eisler<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-jaka-zapamietalismy\/#Libionka\">D. Libionka<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-jaka-zapamietalismy\/#Szarota\">T. Szarota<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/krystyna-kersten-jaka-zapamietalismy\/#\u017baryn\">J. \u017baryn<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>A. Friszke, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/kerstenowa-odbierala-prl-mit-pieknego-poczatku\/\">Kerstenowa odbiera\u0142a PRL mit pi\u0119knego pocz\u0105tku<\/a><\/li>\n<li>B. Szaynok, <a href=\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/sine-ira-et-studio-wspomnienie-o-krystynie-kersten\/\">Sine ira et studio&#8230; Wspomnienie o Krystynie Kersten<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<h5 id=\"10.rocznica_\u015bmierci\">10 lipca 2018 r. &#8211; 10. rocznica \u015bmierci<\/h5>\n<p>Dziesi\u0119\u0107 lat temu odesz\u0142a tak bliska mi Profesor Krystyna Kersten. Dla wielu zamilk\u0142a niemal dekad\u0119 wcze\u015bniej. Brakuje Jej g\u0142osu w przetaczaj\u0105cych si\u0119 przez Polsk\u0119 w ostatnich latach kolejnych bataliach o dochowanie prawdy historycznej, o przestrzeganie regu\u0142 warsztatowych, o autonomi\u0119 nauki w sytuacji, gdy pa\u0144stwo k\u0142adzie nacisk na &#8220;polityk\u0119 historyczn\u0105&#8221;, propagand\u0119 przedk\u0142adaj\u0105c nad fakty. Szczeg\u00f3lnej aktualno\u015bci nabra\u0142a Jej konstatacja: &#8220;Zawodowy etos historyka stawia go cz\u0119sto w opozycji nie tylko wobec w\u0142adzy, kt\u00f3ra kreuje fa\u0142szyw\u0105 histori\u0119, ale tak\u017ce wobec spo\u0142ecze\u0144stwa, przywi\u0105zanego do swoich mit\u00f3w i stereotyp\u00f3w, opieraj\u0105cego si\u0119 przewarto\u015bciowaniom, szukaj\u0105cego w historii potwierdzenia wsp\u00f3\u0142czesnych emocji. (.) wzdragam si\u0119 zdecydowanie przed sprowadzaniem historii (i historyk\u00f3w) do roli s\u0142u\u017cebnej wobec narodu. Historia, jej poznanie i zrozumienie kszta\u0142tuje nasz stosunek do \u015bwiata w znacznie szerszym wymiarze ni\u017c narodowy. Zamkni\u0119cie si\u0119 w narodowych op\u0142otkach grozi ksenofobi\u0105, egocentryzmem, ciasnot\u0105 my\u015blenia&#8221;. Jak pisa\u0142am o Krystynie Kersten w innym miejscu, &#8220;na seminariach w Szkole Nauk Spo\u0142ecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN pokazywa\u0142a nam, jak bada\u0107 histori\u0119, jakie pytania stawia\u0107 sobie i \u017ar\u00f3d\u0142om, by jak najstaranniej odtworzy\u0107 obraz przesz\u0142o\u015bci &#8211; u\u0142o\u017cy\u0107 jak najwi\u0119cej puzzli w uk\u0142adance, w kt\u00f3rej nie mamy do dyspozycji gotowego wzorca u\u0142atwiaj\u0105cego scalanie poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w. Uwra\u017cliwia\u0142a nas zarazem na pu\u0142apki czyhaj\u0105ce zw\u0142aszcza na badacza dziej\u00f3w najnowszych, gdy brakuje dystansu do opisywanych zdarze\u0144 i \u0142atwo tworzy\u0107 &#8216;tendencyjn\u0105 publicystyk\u0119 przebran\u0105 w szat\u0119 nauki'&#8221;. Kolega z tego seminarium Dariusz Libionka wspomina\u0142 za\u015b: &#8220;Przestrzega\u0142a wielokrotnie przed uzale\u017cnieniem bada\u0144 historycznych od dora\u017anych koniunktur politycznych. Pisa\u0142a: &#8220;Historyk, zw\u0142aszcza dziej\u00f3w najnowszych, je\u015bli pragnie by\u0107 skuteczny i zarazem dzia\u0142a\u0107 zgodnie z wymogami swojej etyki, i to nie tylko etyki zawodowej, nie mo\u017ce przywdziewa\u0107 togi s\u0119dziowskiej po to, by pot\u0119pia\u0107, uniewinnia\u0107 lub g\u0142osi\u0107 chwa\u0142\u0119&#8221;. Powinno\u015bci\u0105 historyka, jest &#8220;w miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci ods\u0142ania\u0107 prawdziwy obraz rzeczywisto\u015bci&#8221;, rzetelna prezentacja \u017ar\u00f3de\u0142, &#8220;przedstawienie wszystkich okoliczno\u015bci&#8221; czy wreszcie d\u0105\u017cenie do zrozumienia. Przypomina\u0142a te\u017c, \u017ce &#8220;wszelka jednostronno\u015b\u0107 podstawy \u017ar\u00f3d\u0142owej prowadzi do wypaczenia prawdy o przesz\u0142o\u015bci&#8221;. Uczy\u0142a niezale\u017cno\u015bci w my\u015bleniu i nieunikania temat\u00f3w trudnych, za co by\u0142a atakowana, ale jednocze\u015bnie otwarcia na innych i szacunku dla odmiennych od naszych warto\u015bci czy przekona\u0144. Mam wra\u017cenie, \u017ce wszystko to jest w chwili obecnej bole\u015bnie aktualne&#8221;.<br \/>\n\u017begnali\u015bmy J\u0105 16 lipca na cmentarzu P\u00f3\u0142nocnym w Warszawie. Uroczysto\u015bci pogrzebowe prowadzi\u0142 o. Jacek Salij OP..<br \/>\n<em>-Beata Bi\u0144ko<\/em><\/p>\n<h5 id=\"9.rocznica_\u015bmierci\">10 lipca 2017 r. &#8211; 9. rocznica \u015bmierci<\/h5>\n<p>Krystyna Kersten uczy\u0142a nas rozumienia historii PRL, wnikliwie zanurza\u0142a si\u0119 w teksty, by odtworzy\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia ludzi w\u00f3wczas, ich hierarchie warto\u015bci, problemy, analizowa\u0142a szanse i mo\u017cliwo\u015bci na kolejnych etapach polskiego dramatu. Stara\u0142a si\u0119 nie ocenia\u0107 i przestrzega\u0142a przed tym, bo historyk nie jest prokuratorem ani s\u0119dzi\u0105, nie wydaje wyrok\u00f3w, ale ma zrozumie\u0107 czas, ludzi, ich zachowania i pole wyboru. Ogromnie jej dzi\u015b brakuje, a prawica narzuci\u0142a dominacj\u0119 takiego uprawiania historii, kt\u00f3re jest zaprzeczeniem tych zasad &#8211; jest prokuratur\u0105, s\u0105dem, wyrokiem, dzieli na &#8220;bohater\u00f3w i zdrajc\u00f3w&#8221;, a w praktyce powiela schemat komunistyczny.<br \/>\n<em>-Andrzej Friszke<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marzy mi si\u0119, aby w mojej indywidualnej w\u0142asnej pracy znalaz\u0142a sw\u00f3j wyraz wielostronno\u015b\u0107 widzenia, rozumienie wielo\u015bci racji, a tak\u017ce powa\u017canie&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":67,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-570","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=570"}],"version-history":[{"count":94,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2184,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/570\/revisions\/2184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}