![\"\"](\"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/PastaComfort.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Pozna\u0142em wtedy \u015bp. prof. Adama Kerstena, kt\u00f3ry mia\u0142 w podziemiu pseudonim \u201eLord Komfort\u201d, gdy\u017c wymy\u015bli\u0142 technologi\u0119 produkcji farby drukarskiej na u\u017cytek podziemnej techniki. Sito ma wiele zalet, ale niestety farba schnie wolno i po zadrukowaniu strony farba przywiera i odbija si\u0119 na drugiej kartce. \u017beby uzyska\u0107 szybki efekt schni\u0119cia, dodawali\u015bmy do farby ksylenu, zwi\u0105zku bardzo szkodliwego o intensywnym zapachu.<\/p>\n
Kersten zast\u0105pi\u0142 oryginaln\u0105 farb\u0119 sitodrukow\u0105 mieszank\u0105, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z pasty do prania \u201eKomfort\u201d (nale\u017ca\u0142o przecisn\u0105\u0107 j\u0105 przez po\u0144czoch\u0119, poniewa\u017c mia\u0142a grudki, kt\u00f3re dar\u0142y siatk\u0119 na sicie) jako no\u015bnika, niewielkiej ilo\u015bci oleju i najcz\u0119\u015bciej farby plakatowej. Mariusz opracowa\u0142 tak\u0105 dobr\u0105 receptur\u0119, \u017ce mieli\u015bmy farb\u0119 szybkoschn\u0105c\u0105; nasze ksi\u0105\u017cki wydawane w Respublice czy te\u017c w Oficynie im. J\u00f3zefa Mackiewicza s\u0105 odnotowane w bibliograficznych opisach jako ksi\u0105\u017cki drukowane technik\u0105 offsetow\u0105.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0 Ewa Kuszyk-Peciak, Niezale\u017cny ruch wydawniczy w Lublinie w latach 1983-1989<\/a>, Praca magisterska, Zak\u0142ad Historii Najnowszej UMCS, 9.11.2002.<\/small><\/p><\/blockquote>\n
\nWojciech Samoli\u0144ski<\/h3>\n
Br\u0105zow\u0105, przeznaczon\u0105 do prania past\u0119 Komfort w przypadku bibu\u0142y drukowanej w sitodruku dodaje si\u0119 do farby, \u017ceby szybciej sch\u0142a. Stale kursuj\u0105cy mi\u0119dzy Lublinem i Warszaw\u0105 prof. Adam Kersten, historyk z UMCS, obje\u017cd\u017ca sklepy i zwozi du\u017ce ilo\u015bci pasty Komfort do domu. Dlatego jest nazywany Lordem Komfort.<\/p>\n
\u2014 Kiedy\u015b jego \u017cona oburzy\u0142a si\u0119: “Nied\u0142ugo w og\u00f3le Komfortu nie b\u0119dzie, bo wszystko wykupujecie do druku”. A na to Adam Kersten jej odpowiedzia\u0142: “Moja droga, by\u0107 mo\u017ce zu\u017cywamy ca\u0142\u0105 past\u0119, ale za to, \u017ce w sklepach nie ma kie\u0142basy, to ju\u017c naprawd\u0119 nie my odpowiadamy” \u2014 wspomina Wojciech Samoli\u0144ski, jeden z \u00f3wczesnych lubelskich drukarzy.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0Ma\u0142gorzata Szlachetka, Przemyt, kt\u00f3ry budowa\u0142 polsk\u0105 demokracj\u0119<\/a>, Gazeta Wyborcza<\/em>, Lublin, 11.12.2009.<\/small><\/p><\/blockquote>\n
\nWiktor Tomasz Grudzie\u0144<\/h3>\n
Pierwsz\u0105 maszyn\u0105, do kt\u00f3rej mia\u0142em dost\u0119p, by\u0142 \u00f3w Cyklos wyniesiony z ZSyP-u, z Chatki \u017baka przez pana Krzysztofa Borowca. Ten Cyklos zosta\u0142 zupe\u0142nie wyeksploatowany w s\u0142u\u017cbie “Informatora”. Po nim nast\u0119puje era Gestetnera. Wiesiek Haley dosta\u0142 go od Benka Nowaka. To by\u0142a maszyna niemiecka z nielegalnego przerzutu z Zachodu, bardzo ju\u017c przyzwoita. Zmar\u0142a w s\u0142u\u017cbie “Spotka\u0144”. Problem z tymi maszynami by\u0142 taki, \u017ce fachowa obs\u0142uga by\u0142a niefachowa w du\u017cym stopniu. Po epoce powielaczy nast\u0119puje epoka sitodruku. Technik\u0119 t\u0119, jak s\u0142ysza\u0142em wprowadzi\u0142 w Lublinie profesor Kersten, kt\u00f3rego nazywano Lord Komfort ze wzgl\u0119du na to, \u017ce wynalaz\u0142 zag\u0119stnik do farb drukarskich: past\u0119 “Komfort” lub BHP. Po dodaniu pigmentu past\u0119 t\u0119 rozciera\u0142o si\u0119 tak\u0105 \u0142y\u017ck\u0105 na wiertarce i wychodzi\u0142a pi\u0119kna farba sitodrukowa. Zreszt\u0105 on by\u0142 technikiem poligrafii z wykszta\u0142cenia.<\/p>\n