{"id":986,"date":"2020-07-23T20:44:40","date_gmt":"2020-07-23T19:44:40","guid":{"rendered":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/?page_id=986"},"modified":"2020-07-26T23:27:09","modified_gmt":"2020-07-26T22:27:09","slug":"adam-kersten-1930-1983","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/adam-kersten-1930-1983\/","title":{"rendered":"Adam Kersten (1930\u20141983)"},"content":{"rendered":"

Adam A. Witusik<\/h3>\n

A.A. Witusik<\/a> pracowal Zak\u0142adzie Historii XVI\u2013XVlll wieku. Jego zainteresowania badawcze, jak r\u00f3wnie\u017c jego stosunek do regu\u0142 nauki historycznej kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 w znacznym stopniu w bliskim i serdecznym kontakcie Adamem Kerstenem, opiekunem pracy magisterskiej i rozprawy doktorskiej. Niezwykle bogaty i r\u00f3\u017cnorodny dorobek ponad 40 lat pracy naukowej Witusika jest imponuj\u0105cy \u2013 sk\u0142ada si\u0119 na\u0144 blisko 600 publikacji.<\/small><\/p><\/blockquote>\n


\n\"\"Adam Kersten (1930\u20141983)<\/strong><\/p>\n

historyk czas\u00f3w nowo\u017cytnych, profesor UMCS, dzia\u0142acz opozycji demokratycznej. Urodzony 26 kwietnia 1930 r. w Kutnie, syn Zygmunta, ksi\u0119gowego, i Eugenii z domu Rasz. W wieku lat 9 straci\u0142 ojca, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej 1939 r. Kerstenowie zaw\u0119drowali w\u00f3wczas do Warszawy, gdzie Adam podj\u0105\u0142 nauk\u0119 na tajnych kompletach.<\/p>\n

Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce typu humanistycznego uko\u0144czy\u0142 w 1948 r. w \u0141odzi i rozpocz\u0105\u0142 studia historyczne na UW. Podczas nich uczestniczy\u0142 w seminariach i porusza\u0142 si\u0119 w kr\u0119gu oddzia\u0142ywa\u0144 dw\u00f3ch tamtejszych profesor\u00f3w: Mariana Ma\u0142owista i Stanis\u0142awa Arnolda. Pod kierunkiem Ma\u0142owista przygotowa\u0142 i obroni\u0142 w 1951 r. prac\u0119 magistersk\u0105 z zagadnie\u0144 handlu europejskiego p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza. Artyku\u0142 zwi\u0105zany z ni\u0105 tematycznie, Kontakty gospodarcze Wielkiego Nowogrodu z Litw\u0105, Polsk\u0105 i miastami po\u0142udniowoniemieckimi w XV wieku<\/em>, ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eSlavia Orientalis\u201d (1958). Szczeg\u00f3lnie du\u017co zawdzi\u0119cza\u0142 swemu profesorowi Ma\u0142owistowi, a najwi\u0119cej mo\u017ce w kszta\u0142towaniu si\u0119 postawy tolerancyjnej wobec pogl\u0105d\u00f3w innych uczonych, co bynajmniej nie by\u0142o jednoznaczne z rezygnowaniem z przekona\u0144 w\u0142asnych, kt\u00f3rych umia\u0142 rzeczowo i skutecznie broni\u0107.<\/p>\n

Adam Kersten podczas studi\u00f3w pracowa\u0142 jako asystent w Centralnym Muzeum Historycznym w Warszawie i Szkole Dyplomatyczno-Konsularnej przy MSZ. W roku akademickim 1951\/1952 zosta\u0142 zatrudniony jako asystent w Instytucie Historycznym UW i pod opiek\u0105 naukow\u0105 Ma\u0142owista zamierza\u0142 pisa\u0107 rozpraw\u0119 o rozwoju rynk\u00f3w lokalnych Lublina w XVI i XVII w. W tym czasie dodatkowo pracowa\u0142 jako adiunkt w warszawskiej SGPiS.<\/p>\n

Ju\u017c w rodzinnym Kutnie natychmiast po wyzwoleniu zapisa\u0142 si\u0119 do ZWM i w 1945 r. uko\u0144czy\u0142 Centraln\u0105 Szko\u0142\u0119 ZWM w \u0141odzi. W 1atach 1947\u20141948 pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cne funkcje w ZMP w \u0141odzi, a od 1948 r. \u2014 w Zwi\u0105zku Akademickim M\u0142odzie\u017cy Polskiej. W 1948 r. w \u0141odzi wst\u0105pi\u0142 do PPR. Z aktywno\u015bci\u0105 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 decyzja o zapisaniu si\u0119 w 1952 r. do Dwuletniej Szko\u0142y Partyjnej przy KC PZPR, a tak\u017ce zako\u0144czone sukcesem zabiegi o aspirantur\u0119 w Instytucie Kszta\u0142cenia Kadr Naukowych przy KC PZPR (p\u00f3\u017aniejszy Instytut Nauk Spo\u0142ecznych), gdzie pod kierunkiem naukowym Stanis\u0142awa Arnolda napisa\u0142 rozpraw\u0119 kandydack\u0105 \u201eWalka polskich mas ludowych z najazdem szwedzkim w latach 1655\u20141656\u201d, na podstawie kt\u00f3rej 29 wrze\u015bnia 1955 r. uzyska\u0142 stopie\u0144 naukowy kandydata nauk historycznych. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej zdecydowa\u0142 si\u0119 na krok, kt\u00f3ry mia\u0142 istotny wp\u0142yw na dalsze jego losy i na trwa\u0142e zwi\u0105za\u0142 go z Lublinem: 1 grudnia 1955 r. podj\u0105\u0142 prac\u0119 na stanowisku adiunkta w Katedrze Historii Nowo\u017cytnej Wydzia\u0142u Humanistycznego UMCS.<\/p>\n

Rozpraw\u0119 kandydack\u0105 Ch\u0142opi polscy w walce z najazdem szwedzkim 1655\u20141656<\/em> opublikowa\u0142o PWN w 1958 r. Praca ta by\u0142a manifestacj\u0105 samodzielno\u015bci badawczej m\u0142odego uczonego, jego nieoboj\u0119tno\u015bci na nowe pr\u0105dy i inspiracje metodologiczne, a zw\u0142aszcza na b\u0119d\u0105cy w\u00f3wczas w ofensywie marksizm. W 1959 r. Wydawnictwo Ksi\u0105\u017cka i Wiedza wyda\u0142o jego prac\u0119 habilitacyjn\u0105 Pierwszy opis obrony Jasnej G\u00f3ry w roku 1655. Studia nad Now\u0105 Gigantomachi\u0105 ks. Augustyna Kordeckiego<\/em>, za kt\u00f3r\u0105 22 lutego 1960 r. Rada Wydzia\u0142u Humanistycznego UMCS nada\u0142a mu stopie\u0144 docenta. Tematyka obu tych rozpraw sta\u0142a si\u0119 jego wielk\u0105 pasj\u0105 naukow\u0105, dziejom Polski czas\u00f3w potopu szwedzkiego po\u015bwi\u0119ca\u0142 odt\u0105d najwi\u0119cej uwagi.<\/p>\n

W 1963 r. opublikowa\u0142 w Wydawnictwie MON imponuj\u0105c\u0105 ogromem zebranych i wnikliwie zinterpretowanych \u017ar\u00f3de\u0142 i opracowa\u0144 biografi\u0119 Stefana Czarnieckiego, bohatera walk ze szwedzkim naje\u017ad\u017ac\u0105 i dow\u00f3dcy polskiej wyprawy do zaatakowanej przez Szwed\u00f3w Danii (Stefan Czarniecki 1599\u20141665<\/em>). Monografia ta do dzi\u015b pozosta\u0142a dzie\u0142em, obok kt\u00f3rego nie mo\u017ce przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie badacz epoki Jana Kazimierza, stanowi bowiem skarbnic\u0119 wiedzy o \u017ar\u00f3d\u0142ach r\u0119kopi\u015bmiennych i starodrukach przechowywanych w europejskich bibliotekach i archiwach. Rzeczypospolitej po\u0142owy XVII w. b\u0119d\u0105 dotyczy\u0107 te\u017c prace:<\/p>\n

\nSienkiewicz \u2014 \u201ePotop\u201d \u2014 historia<\/em> (1966),
\nNa tropach Napierskiego. W kr\u0119gu mit\u00f3w i fakt\u00f3w<\/em> (1970),
\nWarszawa Kazimierzowska 1648\u20141668. Miasto, ludzie, polityka<\/em> (1971),
\nSzwedzi pod Jasn\u0105 G\u00f3r\u0105 1655<\/em> (1975) oraz
\nHieronim Radziejowski. Studium w\u0142adzy i opozycji<\/em> (1988).<\/p>\n

Rozszerzaj\u0105c swoje zainteresowania poza czasy potopu, skoncentrowa\u0142 si\u0119 na dziejach powszechnych. Napisa\u0142 Histori\u0119 Szwecji<\/em> (1973), Histori\u0119 powszechn\u0105. Wiek XVII<\/em> (1984) oraz podr\u0119cznik historii dla klasy 2 liceum og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego (1968). W opracowaniu naukowym Kerstena ukaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kilka wa\u017cnych edycji \u017ar\u00f3d\u0142owych, m.in. pot\u0119\u017cny tom mieszcz\u0105cy antologi\u0119 zagranicznych relacji o Polsce (Die Gelehrte Welt des 17. Jahrhunderts \u00fcber Polen. Zeitgen\u00f6ssische Texte<\/em>, 1972) oraz ksi\u0105\u017cka Lata Potopu 1655\u20141657<\/em>, zawieraj\u0105ca fragmenty obszernej kroniki Wespazjana Kochowskiego, siedemnastowiecznego dziejopisa i poety.<\/p>\n

Adam Kersten by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem scenariusza i kierownikiem zespo\u0142u konsultant\u00f3w naukowych filmu Jerzego Hoffmana Potop<\/em> oraz konsultantem historycznym Pana Wo\u0142odyjowskiego<\/em>, filmu tego samego re\u017cysera. Ponadto napisa\u0142 scenariusz dokumentalnego filmu telewizyjnego Przegrana bitwa<\/em>, dotycz\u0105cego trzydniowych walk wojsk polskich z armi\u0105 szwedzko-brandenbursk\u0105 pod Warszaw\u0105 w 1656 r.<\/p>\n

W latach siedemdziesi\u0105tych Kersten zbli\u017cy\u0142 si\u0119 do grona ludzi walcz\u0105cych o zmian\u0119 sytuacji politycznej w Polsce. Zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z opozycj\u0105 demokratyczn\u0105, m.in. by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem Towarzystwa Kurs\u00f3w Naukowych i organizatorem niezale\u017cnego ruchu wydawniczego. W 1978 r. zosta\u0142 usuni\u0119ty z PZPR. Od samych pierwocin NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d czynny jej dzia\u0142acz, zw\u0142aszcza na terenie Lublina i UMCS. Doradca komisji zak\u0142adowych, m\u00f3wca na zebraniach, uczestnik strajk\u00f3w na uczelni \u2014 by\u0142 Kersten jednym z ideowych przyw\u00f3dc\u00f3w lubelskiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d.<\/p>\n

Cz\u0142onek PTH, Lubelskiego Towarzystwa Naukowego i Towarzystwa Naukowego w Lund (Szwecja). Profesorem nadzwyczajnym nauk humanistycznych zosta\u0142 w 1967 r., profesorem zwyczajnym w 1974 r. Od 1 stycznia 1981 r. kierowa\u0142 Zak\u0142adem Historii Kultury Instytutu Historii UMCS, w grudniu 1981 r. przekszta\u0142conym w Zak\u0142ad Historii XVI\u2014XVIII w.; funkcj\u0119 t\u0119 pe\u0142ni\u0142 do \u015bmierci.<\/p>\n

Zmar\u0142 11 stycznia 1983 roku w Warszawie; pochowany zosta\u0142 na tamtejszym Cmentarzu P\u00f3\u0142nocnym; uroczysto\u015b\u0107 pogrzebowa, w kt\u00f3rej udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o wiele os\u00f3b z Warszawy, Lublina i innych cz\u0119\u015bci kraju, by\u0142a wyrazem ho\u0142du i szacunku sk\u0142adanego uczonemu i politykowi; nad jego grobem przemawiali m. in. Bronis\u0142aw Geremek, Jerzy Jedlicki, Andrzej Zahorski, koledzy i wsp\u00f3\u0142pracownicy zmar\u0142ego, w imieniu uczni\u00f3w i wychowank\u00f3w \u017cegna\u0142 profesora Adam Andrzej Witusik.<\/p>\n

Kersten pozostawi\u0142 \u017con\u0119 Krystyn\u0119 Jasi\u0144sk\u0105 z Go\u0142awskich (ur. 1931), historyka dziej\u00f3w najnowszych, dzia\u0142aczk\u0119 opozycji demokratycznej, oraz syna Grzegorza (ur. 1949), profesora ekonometrii, i c\u00f3rk\u0119 Olg\u0119 Mari\u0119 (ur. 1952), psychologa, zam\u0119\u017cn\u0105 z profesorem informatyki Stanis\u0142awem Matwinem.<\/p>\n

Kersten mia\u0142 w kraju i za granic\u0105 licznych przyjaci\u00f3\u0142 i cieszy\u0142 si\u0119 du\u017cym autorytetem naukowym, a do prac jego si\u0119ga\u0107 b\u0119d\u0105 kolejne pokolenia historyk\u00f3w.<\/p>\n

\n
\n
Bibliografia:<\/dt>\n
\n

\nS. Wojnarowicz, Bibliografia prac prof. dr hab. Adama Kerstena<\/em>, Lublin 1983;
\nStudia z dziej\u00f3w Rzeczypospolitej szlacheckiej<\/em>, red. K. Matwijowski, Z. W\u00f3jcik, Wroc\u0142aw 1988 (ksi\u0105\u017cka po\u015bwi\u0119cona Adamowi Kerstenowi; tam \u017cyciorys i bibliografia prac Kerstena);M. Bara\u0144ski, Kersten Adam<\/em>, w: S\u0142ownik historyk\u00f3w polskich<\/em>, Warszawa 1994, s. 221;W. Kulisz, Pami\u0119ci Adama Kerstena<\/em>, \u201eKamena\u201d 1983, nr 9, s. 5;K. Matwijowski, Prof. Adam Kersten (1930\u20141983)<\/em>, \u201eSob\u00f3tka\u201d 1983, nr 4, s. 607\u2014612;K. Matwijowski, Adam Kersten<\/em>, \u201eActa Poloniae Historica\u201d 1984, t. 49, s. 341\u2014343;K. Matwijowski, W rocznic\u0119 \u015bmierci prof. Adama Kerstena<\/em>, \u201eTygodnik Powszechny\u201d 1984, nr 8, s. 3; Link<\/a>
\nT. Szarota, Adam Kersten (26 IV 1930\u20141 I 1983)<\/em>, \u201eKronika Warszawy\u201d 1983 nr 4 s. 183\u2014186;T. Wasilewski, Adam Kersten<\/em>, \u201eKwartalnik Historyczny\u201d 1983, nr 4, s. 1011\u20141013;Z. W\u00f3jcik, Adam Kersten (1930\u20141983)<\/em>, \u201eWi\u0119\u017a\u201d 1983, nr 3, s. 107\u2014112;E. Janas, Profesor Adam Kersten<\/em>, \u201eWiadomo\u015bci Uniwersyteckie\u201d 1993, nr 1, s. 8\u20149;M. Chachaj, Profesor, jakim go pami\u0119tam<\/em>, tam\u017ce;Akta osobowe Adama Kerstena w AUMCS.\n<\/p>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: S\u0142ownik biograficzny Lublina<\/em>, red. Tadeusz Radzik, Adam A. Witusik, Jan Zi\u00f3\u0142ek, t. 2, Lublin 1996.<\/small><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Adam A. Witusik A.A. Witusik pracowal Zak\u0142adzie Historii XVI\u2013XVlll wieku. Jego zainteresowania badawcze, jak r\u00f3wnie\u017c jego stosunek do regu\u0142 nauki…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-986","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=986"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1195,"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/986\/revisions\/1195"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fundacja.kerstens.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}